Shloka 98
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
ब्रह्मर्षे येन तिष्ठेयं तेजसाप्यायितस्ततः / ब्रह्मन्कृशो ऽहं विमना त्दृतराज्यो हृतासनः
Transliteration
brahmarṣe yena tiṣṭheyaṃ tejasāpyāyitastataḥ / brahmankṛśo 'haṃ vimanā tdṛtarājyo hṛtāsanaḥ
Translation
Wahai Brahmarṣi, tunjukkan jalan agar aku diteguhkan kembali oleh tejas itu dan dapat berdiri teguh. Wahai Brahman, aku kurus, gundah, kehilangan kerajaan, dan dirampas singgasanaku.
Word by Word
ब्रह्मर्षेO brahmarṣi (sage)
ब्रह्मर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; पुल्लिङ्ग; तत्पुरुष-समासः (ब्रह्मणः ऋषिः)
येनby which/whereby
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (instrumental singular of relative pronoun)
तिष्ठेयम्I might stand/remain
तिष्ठेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तेजसाwith/through splendor, energy
तेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
अप्यायितःnourished, strengthened
अप्यायितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपि-आ-या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्
ततःtherefore/from that
ततः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थे अव्ययम् (ablatival adverb)
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
कृशःemaciated, weak
कृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/त्रिलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विमनाःdejected, dispirited
विमनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमनस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्
दृतराज्यःone whose kingdom is held/retained (yet...)
दृतराज्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृत-राज्य (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (दृतं/धृतं राज्यं यस्य सः / ‘whose kingdom is held/retained’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्
हृतासनःone whose seat has been taken away
हृतासनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृत-आसन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (हृतम् आसनं यस्य सः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहं’ इत्यस्य विशेषणम्