Shloka 8
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
तपसोंऽते महातेजा जातो वृद्धस्य धीमतः / अथैनमृषयः प्रोचुः सूतं वाक्यमिद पुनः
Transliteration
tapasoṃ'te mahātejā jāto vṛddhasya dhīmataḥ / athainamṛṣayaḥ procuḥ sūtaṃ vākyamida punaḥ
Translation
Pada akhir tapa, dari sang tua yang bijaksana lahirlah putra bercahaya agung. Lalu para resi kembali berkata demikian kepada Suta.
Word by Word
तपसाम्of austerities
तपसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; Genitive plural
अन्तेat the end
अन्ते:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative singular (adverbial use)
महातेजाःthe great-lustrous one
महातेजाः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formसमास: महा + तेजस् (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
जातःborn
जातः:
कर्ता (कर्ता/Subject predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formकृदन्त: भूतकृदन्त/क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृद्धस्यof the aged (one)
वृद्धस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular
धीमतःof the wise
धीमतः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (अव्यय/Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धबोधक (conjunctive particle)
एनम्him
एनम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Accusative singular (enam)
ऋषयःsages
ऋषयः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
क्रिया (आख्यात/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; 3rd person plural
सूतम्to Sūta
सूतम्:
सम्प्रदान/आमन्त्रण (सम्प्रदान/Vocative-function via accusative of address)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (addressed)
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
इदम्this
इदम्:
विशेषण (विशेषण/Qualifier of वाक्यम्)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (अव्यय/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)