Shloka 103
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
ते यदा तु सुसंमूडा रागान्मत्तो विधर्मिणः / ब्रह्मद्विषश्च संबृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः
Transliteration
te yadā tu susaṃmūḍā rāgānmatto vidharmiṇaḥ / brahmadviṣaśca saṃbṛttā hatavīryaparākramāḥ
Translation
Ketika mereka tersesat karena nafsu, mabuk oleh keterikatan, menyimpang dari dharma dan membenci Brahman, maka lenyaplah daya serta keberanian mereka.
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक
सुसंमूढाःthoroughly deluded
सुसंमूढाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-सम्-मूढ (मूढ-प्रातिपदिक; √मुह् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त (past participle) ‘मूढ’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग: सम्; उपपद: सु (intensifier)
रागात्from passion/attachment
रागात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
मत्ताःintoxicated, maddened
मत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमत्त (प्रातिपदिक; √मद् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त ‘मत्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विधर्मिणःfollowers of perverted/false dharma
विधर्मिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विधर्म’ आचरन्ति इति (one who follows adharma/false dharma)
ब्रह्मद्विषःhaters of Brahman/Brahmins
ब्रह्मद्विषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-द्विष् (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + द्विष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘ब्रह्मणः द्वेष्टारः’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संबृत्ताःhaving become, turned into
संबृत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-वृत्त (वृत्त-प्रातिपदिक; √वृत् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त ‘वृत्त/बृत्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग: सम्
हतवीर्यपराक्रमाःwhose strength and valor were destroyed
हतवीर्यपराक्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहत-वीर्य-पराक्रम (प्रातिपदिक; हत + वीर्य + पराक्रम)
Formबहुपद-समास; कर्मधारय (descriptive): ‘हतं वीर्यं पराक्रमश्च येषाम्/येषां’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन