Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
स्तब्धेक्षणैर्लक्ष्यमाणो मार्गोपान्ते शिखण्डिभिः / प्रियाभ्यां दर्शयन्राजन्सारङ्गांस्तिमितेक्षणान्
Transliteration
stabdhekṣaṇairlakṣyamāṇo mārgopānte śikhaṇḍibhiḥ / priyābhyāṃ darśayanrājansāraṅgāṃstimitekṣaṇān
Translation
Di tepi jalan, burung merak memandangnya dengan mata terpaku. Wahai Raja, ia menunjukkan kepada kedua kekasihnya kijang sāraṅga yang bermata tenang, sambil terus melaju.
Word by Word
स्तब्ध-ईक्षणैःwith fixed/stunned looks
स्तब्ध-ईक्षणैः:
करण (Karaṇa/Instrument—by means of looks)
TypeAdjective
Rootस्तब्ध (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (स्तब्धानि ईक्षणानि)
लक्ष्यमाणःbeing noticed/observed
लक्ष्यमाणः:
कर्म (Karma—one being observed)
TypeVerb
Rootलक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान (present passive participle): पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मार्ग-उपान्तेat the roadside/edge of the path
मार्ग-उपान्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक) + उपान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मार्गस्य उपान्तः)
शिखण्डिभिःby peacocks
शिखण्डिभिः:
कर्ता (Karta/Agent—of observing)
TypeNoun
Rootशिखण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
प्रियाभ्याम्with (his) two beloved wives
प्रियाभ्याम्:
सहकारक/करण (Instrument/Accompaniment)
TypeNoun
Rootप्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
दर्शयन्showing
दर्शयन्:
कर्ता (Karta—doer of showing)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले परस्मैपदी शतृ-प्रत्यय (present active participle): पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सारङ्गान्deer
सारङ्गान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसारङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तिमित-ईक्षणान्with steady eyes
तिमित-ईक्षणान्:
कर्म (Karma—qualifier of object)
TypeAdjective
Rootतिमित (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; कर्मधारयः (तिमितानि ईक्षणानि येषाम्) विशेषणम् (सारङ्गान्)