Shloka 29
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
सर्वास्त्रपूज्यं तच्चापि नारायणविनिर्मितम् / तमेवं प्रणतं त्यक्त्वा यथौ नारायमन्तिकम्
Transliteration
sarvāstrapūjyaṃ taccāpi nārāyaṇavinirmitam / tamevaṃ praṇataṃ tyaktvā yathau nārāyamantikam
Translation
Itu pun senjata yang dipuja oleh segala senjata, ciptaan Narayana. Melihatnya bersujud demikian, ia pun pergi sebagaimana mestinya mendekati Narayana.
Word by Word
सर्व-अस्त्र-पूज्यम्worthy of worship by all weapons (i.e., supremely venerable)
सर्व-अस्त्र-पूज्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + पूज्य (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः ‘सर्वैः अस्त्रैः पूज्यम्’ (instrumental sense) qualifying (तत्/अस्त्रम्)
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; demonstrative used for the weapon
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
नारायण-विनिर्मितम्made by Narayana
नारायण-विनिर्मितम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारायण (प्रातिपदिक) + वि-निर्मित (कृदन्त; √मा/निर्मा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नारायणेन विनिर्मितम्’ qualifying the weapon
तम्him
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; refers to a person (likely Su(c)andra)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: thus)
प्रणतम्bowed/prostrated
प्रणतम्:
कर्म (Object complement/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘bowed down’
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formकृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund) ‘having left/abandoned’
यथाas/according to
यथा:
सम्बन्ध (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकार (comparative/according as)
उindeed
उ:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootउ (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/assurance particle)
नारायम्Naray(a) (a person named Naraya/Narayana)
नारायम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाराय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; (reading as proper name/epithet)
अन्तिकम्near (to)
अन्तिकम्:
अधिकरण (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे द्वितीया-एकवचनम्; used adverbially ‘near/into proximity’