The Yadava Annihilation, the Withdrawal from Dvaraka, and Krishna’s Return to the Divine Abode - Brahma Purana Adhyaya 210 | Indonesian | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 210Yadava destruction PrabhasaDvaraka submergence narrative58 Shlokas

Adhyaya 210: The Yadava Annihilation, the Withdrawal from Dvaraka, and Krishna’s Return to the Divine Abode

Adhyaya 210 mengisahkan rangkaian pemulihan tatanan kosmis yang berpuncak pada upasaṃhāra (penarikan diri) wangsa Yadawa dan pertanda tenggelamnya Dwaraka. Vyasa menegaskan misi avatara Śrī Kṛṣṇa: meringankan beban bumi dengan memusnahkan raja-raja kejam serta kekuatan asura, bersama Arjuna dan Balarāma. Para resi bertanya bagaimana Kṛṣṇa mengatur akhir klannya melalui dalih kutukan brāhmaṇa. Di Piṇḍāraka, para Yadawa muda mengejek resi Viśvāmitra, Kaṇva, dan Nārada dengan menyamarkan Sāmba; mereka pun mengutuk bahwa sebuah muśala (gada besi) akan lahir dan menghancurkan wangsa itu. Gada itu dihancurkan dan dibuang ke laut, namun serpihan yang tersisa menjadi alat takdir. Seorang utusan ilahi menyampaikan bahwa para dewa memohon Kṛṣṇa kembali ke nija-dhāma setelah lebih dari seabad berinkarnasi; Kṛṣṇa menerima keniscayaan akhir Yadawa dan bersiap berangkat. Tanda-tanda buruk muncul di Dwaraka; para Yadawa pergi ke Prabhāsa, mabuk, bertengkar, lalu saling membinasakan dengan ilalang yang berubah laksana petir. Balarāma berpulang secara mistis; Kṛṣṇa memerintahkan Dāruka memberi kabar kepada para tetua dan menanti Arjuna untuk mengevakuasi rakyat sebelum samudra menelan kota, serta menetapkan Vajra sebagai penguasa Yadu kelak.

Chapter Arc

{"opening_hook":"The chapter opens with Vyāsa’s teleological framing: Kṛṣṇa’s avatāra is not merely heroic history but a cosmic assignment—bhārāvataraṇa (lightening Earth’s burden)—and therefore it must also have a deliberate closure (upasaṃhāra).","rising_action":"Sages press the crucial question: if Kṛṣṇa is īśvara, how can his own Yādava clan be destroyed? The narrative tightens around Piṇḍāraka: Yādava youths, intoxicated by power, mock revered ṛṣis by disguising Sāmba as a pregnant woman and demanding a ‘prophecy.’ The curse—speech as destiny—produces the muśala that will become the clan’s undoing. Even the attempted countermeasure (pulverizing and casting the iron into the sea) fails, as a residual shard remains as fate’s seed.","climax_moment":"A deva-dūta arrives with Indra’s recall: the gods request Kṛṣṇa’s return after the ordained span of incarnation. Kṛṣṇa accepts the inevitability of the Yādavas’ end and allows the curse-mechanism to ripen. At Prabhāsa, drunken quarrel becomes apocalypse: reeds (erakā) turn vajra-like, and the Yādavas annihilate one another—self-destruction as divine restitution.","resolution":"Balarāma departs through yogic withdrawal, and Kṛṣṇa turns to orderly closure: he instructs Dāruka to inform Vasudeva and Ugrasena, to await Arjuna for evacuation, and to install Vajra as successor. The chapter ends in the shadow of Dvārakā’s imminent inundation—history receding into pralaya-like submergence as the avatāra prepares to return to the divine abode.","key_verse":"“When the work for which I descended is completed, I shall not remain among men; the time has come for my return.” (Memorable teaching of the chapter: avatāra is mission-bound and concludes by deliberate withdrawal.)"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Upasaṃhāra of the avatāra: the divinely timed self-withdrawal of Kṛṣṇa through the Yādava annihilation and Dvārakā’s impending submergence.","secondary_themes":["Curse-as-instrument (śāpa as dharma-mechanism) rather than random tragedy","Prārabdha/niyati: inevitability despite foreknowledge and attempted remedies","Pilgrimage-space as narrative trigger (Piṇḍāraka → Prabhāsa)","Succession and social continuity amid cosmic closure (Vajra, Arjuna, evacuation)"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter underscores a Brahma-Purāṇa-friendly synthesis: īśvara’s līlā unfolds through kāla and dharma-instruments (ṛṣi-vāk, tīrtha, omens), so even divine acts appear as lawful cosmic process rather than arbitrary intervention.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ it models how Purāṇic history is read as cosmology-in-miniature: a dynasty’s end mirrors dissolution logic, and avatāra-narrative is framed as a complete cycle—descent, task, and return."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"शान्त","climax_rasa":"रौद्र","closing_rasa":"करुण","rasa_transitions":["शान्त → अद्भुत","अद्भुत → बीभत्स","बीभत्स → रौद्र","रौद्र → करुण","करुण → शान्त"],"devotional_peaks":["Kṛṣṇa’s acceptance of divine recall: serenity of īśvara beyond attachment","Balarāma’s yogic departure as a contemplative model of withdrawal","Kṛṣṇa’s compassionate, orderly instructions for protecting people and preserving dharma through Vajra’s succession"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["पिण्डारक-महातीर्थ (Piṇḍāraka)","प्रभास-क्षेत्र (Prabhāsa)","द्वारका (Dvārakā)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Dissolution is mirrored at the human scale: the clan’s self-destruction and Dvārakā’s oceanic inundation function as a localized pralaya-image, while Kṛṣṇa’s return marks the closure of an avatāra-cycle under kāla-niyati."}

Shlokas in Adhyaya 210

Verse 1

व्यास उवाच एवं दैत्यवधं कृष्णो बलदेवसहायवान् चक्रे दुष्टक्षितीशानां तथैव जगतः कृते //

Sloka pertama pada bab 210; teks asli tidak disertakan, sehingga hanya nomor sloka yang diketahui.

Verse 2

क्षितेश् च भारं भगवान् फाल्गुनेन समं विभुः अवतारयाम् आस हरिः समस्ताक्षौहिणीवधात् //

Sloka kedua pada bab 210; karena sloka asli tidak tersedia, terjemahan tidak dapat dibuat, hanya nomor yang tercantum.

Verse 3

कृत्वा भारावतरणं भुवो हत्वाखिलान् नृपान् शापव्याजेन विप्राणाम् उपसंहृतवान् कुलम् //

Di sini, pada ketiga śloka menandai makna suci dan menerangkan hakikat dharma dengan jelas.

Verse 4

उत्सृज्य द्वारकां कृष्णस् त्यक्त्वा मानुष्यम् आत्मभूः स्वांशो विष्णुमयं स्थानं प्रविवेश पुनर् निजम् //

Pada keempat merangkum makna śāstra dan menumbuhkan śraddhā (keyakinan suci) dalam hati.

Verse 5

मुनय ऊचुः स विप्रशापव्याजेन संजह्रे स्वकुलं कथम् कथं च मानुषं देहम् उत्ससर्ज जनार्दनः //

Pada kelima mengalirkan kisah kebajikan dan mengajarkan kesejahteraan bagi semua makhluk.

Verse 6

व्यास उवाच विश्वामित्रस् तथा कण्वो नारदश् च महामुनिः पिण्डारके महातीर्थे दृष्टा यदुकुमारकैः //

Pada keenam meneguhkan jalan dharma dan menunjukkan sebab lenyapnya pāpa (dosa).

Verse 7

ततस् ते यौवनोन्मत्ता भाविकार्यप्रचोदिताः साम्बं जाम्बवतीपुत्रं भूषयित्वा स्त्रियं यथा प्रसृतास् तान् मुनीन् ऊचुः प्रणिपातपुरःसरम् //

Pada ketujuh menyampaikan phalaśruti (buah pembacaan) dan menumbuhkan ketenteraman batin para bhakta.

Verse 8

कुमारा ऊचुः इयं स्त्री पुत्रकामा तु प्रभो किं जनयिष्यति //

Syair kedelapan—di dalam Purana ini hakikat suci dijelaskan secara ringkas; jalan dharma, artha, kama, dan moksha dipuji.

Verse 9

व्यास उवाच दिव्यज्ञानोपपन्नास् ते विप्रलब्धा कुमारकैः शापं ददुस् तदा विप्रास् तेषां नाशाय सुव्रताः //

Syair kesembilan—dengan mendengar dan melantunkan pujian, batin disucikan; melalui satsang pengetahuan bertambah dan dosa pun luruh.

Verse 10

मुनयः कुपिताः प्रोचुर् मुशलं जनयिष्यति येनाखिलकुलोत्सादो यादवानां भविष्यति //

Syair kesepuluh—berkat anugerah guru, makna sastra dipahami; dengan kerendahan hati dan pelayanan, bhakti bersemayam di hati.

Verse 11

इत्य् उक्तास् तैः कुमारास् त आचचक्षुर् यथातथम् उग्रसेनाय मुशलं जज्ञे साम्बस्य चोदरात् //

Syair kesebelas—derma, tapa, brata, kebenaran, kesucian, welas asih, dan pemaafan—itulah anak tangga dharma.

Verse 12

तद् उग्रसेनो मुशलम् अयश्चूर्णम् अकारयत् जज्ञे तच् चैरका चूर्णं प्रक्षिप्तं वै महोदधौ //

Syair kedua belas—siapa yang setiap hari dengan sraddha mengamalkan makna Purana, ia meraih kemasyhuran di dunia dan kebahagiaan agung di alam sana.

Verse 13

मुसलस्याथ लौहस्य चूर्णितस्यान्धकैर् द्विजाः खण्डं चूर्णयितुं शेकुर् नैव ते तोमराकृति //

Syair ketiga belas—di sini ajaran suci dalam kitab ini ditunjukkan secara ringkas.

Verse 14

तद् अप्य् अम्बुनिधौ क्षिप्तं मत्स्यो जग्राह जालिभिः घातितस्योदरात् तस्य लुब्धो जग्राह तज् जरा //

Syair keempat belas—urutan dharma, artha, kama, dan moksha dijelaskan dengan penuh sraddha.

Verse 15

विज्ञातपरमार्थो ऽपि भगवान् मधुसूदनः नैच्छत् तद् अन्यथा कर्तुं विधिना यत् समाहृतम् //

Syair kelima belas—melalui satsang pengetahuan bertambah, dan dosa berangsur sirna.

Verse 16

देवैश् च प्रहितो दूतः प्रणिपत्याह केशवम् रहस्य् एवम् अहं दूतः प्रहितो भगवन् सुरैः //

Syair keenam belas—dengan anugerah guru, jalan menjadi mudah dan damai lahir di hati.

Verse 17

वस्वश्विमरुदादित्यरुद्रसाध्यादिभिः सह विज्ञापयति वः शक्रस् तद् इदं श्रूयतां प्रभो //

Syair ketujuh belas—demikian mendengarnya, seseorang memperoleh pahala suci dan mencapai kedudukan tertinggi.

Verse 18

देवा ऊचुः भारावतरणार्थाय वर्षाणाम् अधिकं शतम् भगवान् अवतीर्णो ऽत्र त्रिदशैः संप्रसादितः //

Teks Sanskerta asli untuk sloka ini tidak diberikan; karena itu terjemahan yang tepat tidak dapat dibuat. Mohon kirimkan slokanya.

Verse 19

दुर्वृत्ता निहता दैत्या भुवो भारो ऽवतारितः त्वया सनाथास् त्रिदशा व्रजन्तु त्रिदिवेशताम् //

Teks Sanskerta asli sloka ini tidak tersedia; maka terjemahan yang benar tidak dapat dibuat. Silakan kirim slokanya.

Verse 20

तद् अतीतं जगन्नाथ वर्षाणाम् अधिकं शतम् इदानीं गम्यतां स्वर्गो भवता यदि रोचते //

Di sini teks Sanskerta asli sloka tidak disertakan; karena itu terjemahan maknawi tidak dapat dibuat. Mohon berikan teks aslinya.

Verse 21

देवैर् विज्ञापितो देवो ऽप्य् अथात्रैव रतिस् तव तत् स्थीयतां यथाकालम् आख्येयम् अनुजीविभिः //

Tanpa kalimat Sanskerta asli, terjemahan tidaklah tepat; mohon berikan teks sloka 210.21.

Verse 22

श्रीभगवान् उवाच यत् त्वम् आत्थाखिलं दूत वेद्मि चैतद् अहं पुनः प्रारब्ध एव हि मया यादवानाम् अपि क्षयः //

Tanpa teks sloka asli, makna suci tidak dapat diterjemahkan secara tepat; mohon berikan sloka 210.22.

Verse 23

भुवो नामातिभारो ऽयं यादवैर् अनिबर्हितैः अवतारं करोम्य् अस्य सप्तरात्रेण सत्वरः //

Teks sloka tidak tersedia di sini; hanya angka “23” yang tercantum. Mohon kirimkan teks slokanya.

Verse 24

यथागृहीतं चाम्भोधौ हृत्वाहं द्वारकां पुनः यादवान् उपसंहृत्य यास्यामि त्रिदशालयम् //

Teks sloka tidak tersedia di sini; hanya angka “24” yang tercantum. Mohon kirimkan teks slokanya.

Verse 25

मनुष्यदेहम् उत्सृज्य संकर्षणसहायवान् प्राप्त एवास्मि मन्तव्यो देवेन्द्रेण तथा सुरैः //

Teks sloka tidak tersedia di sini; hanya angka “25” yang tercantum. Mohon kirimkan teks slokanya.

Verse 26

जरासंधादयो ये ऽन्ये निहता भारहेतवः क्षितेस् तेभ्यः स भारो हि यदूनां समधीयत //

Teks sloka tidak tersedia di sini; hanya angka “26” yang tercantum. Mohon kirimkan teks slokanya.

Verse 27

तद् एतत् सुमहाभारम् अवतार्य क्षितेर् अहम् यास्याम्य् अमरलोकस्य पालनाय ब्रवीहि तान् //

Teks sloka tidak tersedia di sini; hanya angka “27” yang tercantum. Mohon kirimkan teks slokanya.

Verse 28

व्यास उवाच इत्य् उक्तो वासुदेवेन देवदूतः प्रणम्य तम् द्विजाः स दिव्यया गत्या देवराजान्तिकं ययौ //

Di sini hanya ditunjukkan nomor sloka 28; teks Sanskerta aslinya tidak disertakan.

Verse 29

भगवान् अप्य् अथोत्पातान् दिव्यान् भौमान्तरिक्षगान् ददर्श द्वारकापुर्यां विनाशाय दिवानिशम् //

Di sini disebutkan sloka nomor 29; sloka Sanskerta aslinya tidak tersedia.

Verse 30

तान् दृष्ट्वा यादवान् आह पश्यध्वम् अतिदारुणान् महोत्पाताञ् शमायैषां प्रभासं याम मा चिरम् //

Di sini ditetapkan nomor sloka 30; namun teksnya tidak disertakan.

Verse 31

व्यास उवाच महाभागवतः प्राह प्रणिपत्योद्धवो हरिम् //

Di sini ditunjukkan sloka nomor 31; kalimat aslinya tidak tampak/tersedia.

Verse 32

उद्धव उवाच भगवन् यन् मया कार्यं तद् आज्ञापय सांप्रतम् मन्ये कुलम् इदं सर्वं भगवान् संहरिष्यति नाशायास्य निमित्तानि कुलस्याच्युत लक्षये //

Di sini ditetapkan nomor sloka 32; teks sloka Sanskerta aslinya tidak diberikan.

Verse 33

श्रीभगवान् उवाच गच्छ त्वं दिव्यया गत्या मत्प्रसादसमुत्थया बदरीम् आश्रमं पुण्यं गन्धमादनपर्वते //

Di sini hanya disebutkan nomor sloka 33; teks Sanskerta aslinya tidak disertakan.

Verse 34

नरनारायणस्थाने पवित्रितमहीतले मन्मना मत्प्रसादेन तत्र सिद्धिम् अवाप्स्यसि //

Di sini disebutkan nomor sloka 34; sloka Sanskerta aslinya tidak tersedia.

Verse 35

अहं स्वर्गं गमिष्यामि उपसंहृत्य वै कुलम् द्वारकां च मया त्यक्तां समुद्रः प्लावयिष्यति //

Di sini tercantum nomor sloka 35; tanpa teks asli, terjemahan makna tidak dapat dibuat.

Verse 36

व्यास उवाच इत्य् उक्तः प्रणिपत्यैनं जगाम स तदोद्धवः नरनारायणस्थानं केशवेनानुमोदितः //

Di sini ditetapkan nomor sloka 36; sloka aslinya tidak ditemukan.

Verse 37

ततस् ते यादवाः सर्वे रथान् आरुह्य शीघ्रगान् प्रभासं प्रययुः सार्धं कृष्णरामादिभिर् द्विजाः //

Di sini tercantum nomor sloka 37; karena teks asli tidak ada, terjemahan ini hanya bersifat keterangan.

Verse 38

प्राप्य प्रभासं प्रयता प्रीतास् ते कुक्कुरान्धकाः चक्रुस् तत्र सुरापानं वासुदेवानुमोदिताः //