Mantra 3

Sukta 59

Sanskrit (Devanagari)

विश्वरूपां सुभगामच्छावदामि जीवलाम्। सा नो रुद्रस्यास्तां हेतिं दूरं नयतु गोभ्यः

IAST Transliteration

viśvárūpāṃ subhágām ácchā vadāmi jīvalā́m | sā́ no rudrásyā́s tā́ṃ hetíṃ dūráṃ nayatu góbhyaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

To the all-formed, the auspicious, the life-bestowing, I utter speech hitherward: may she for us drive far away from the kine that missile of Rudra.

Translation

Kepada Yang berwujud segala rupa, Yang mujur, pemberi hidup, aku ucapkan sabda mengundang ke mari. Semoga ia, bagi kami, menghalau jauh dari sapi-sapi panah (heti) Rudra itu.

Word by Word

• विश्व-रूपाम्: the all-formed / of universal form (f.)
• विश्व-रूपाम्: कर्म (आह्वान/उच्चारणस्य विषयः)
• Type: Adjective
• Root: विश्वरूपा (प्रातिपदिक) < विश्व + रूप

• सु-भगाम्: the fortunate, auspicious (f.)
• सु-भगाम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुभगा (प्रातिपदिक) < सु + भग

• अच्छ: towards, hither
• अच्छ: (गत्यर्थे) क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ (अव्यय/उपसर्गार्थकः)

• आ-वदामि: I invoke/speak (to)
• आ-वदामि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदति) + आ-

• जीव-लाम्: life-giving, vital (f.)
• जीव-लाम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: जीवला (प्रातिपदिक) < √जीव् + -ल (विशेषण)

• सा: she
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (अधिकार/हितसम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रुद्रस्य: of Rudra
• रुद्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• अस्ताम्: may it be; let there be
• अस्ताम्: (वाक्य-प्रयोगसूचकः)
• Type: Indeclinable
• Root: अस्त (अव्यय/निपात; ‘अस्तु/अस्ताम्’ इति प्रार्थनार्थः)

• हेतिम्: missile, weapon, hurt
• हेतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हेति (प्रातिपदिक)

• दूरम्: far away
• दूरम्: (गत्यर्थे) क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable (adverbial accusative)
• Root: दूर (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे क्रियाविशेषणत्वम्)

• नयतु: may (she) lead/carry
• नयतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नी (नयति)

• गोभ्यः: from/for the cows
• गोभ्यः: अपादान (वियोगार्थे: ‘from the cows’) / अथवा सम्प्रदान (हितार्थे: ‘for the cows’)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/collective in AV 6th kāṇḍa short hymns)

Devata: Protective remedy/agency (viśvarūpā), with Rudra as the feared source of the ‘hetí’

Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 6 short hymns frequently in anuṣṭubh)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"bhayankara","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Fear of sudden loss → calm confidence through a benevolent counter-force.","listener_experience":"Relief and protectiveness; sense of a shield placed around the herd.","intensity":5}