Mantra 61

Sukta 1

Sanskrit (Devanagari)

सुकिंशुकं वहतुं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुवृतं सुचक्रम्। आ रोह सूर्ये अमृतस्य लोकं स्योनं पतिभ्यो वहतुं कृणु त्वम्

IAST Transliteration

sukíṃśukaṃ vahatúṃ viśvárūpaṃ híraṇyavarṇaṃ suvŕ̥taṃ sucakrám | ā́ róha sū́rye amŕ̥tasya lokáṃ syónam patíbhyo vahatúṃ kr̥ṇu tvám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

The bridal car, well-decked, of many hues, gold-coloured, well-covered, well-wheeled—mount thou it, O Sūryā, unto the realm of immortality, the kindly place; make thou the conveyance blissful for the husbands.

Translation

Kereta pengantin yang berhias baik, beraneka rupa, berwarna emas, tertutup rapi, beroda baik—naikilah itu, wahai Sūryā, menuju alam keabadian, tempat yang ramah; jadikanlah kendaraan itu membawa kebahagiaan bagi para suami.

Word by Word

• सुकिंशुकम्: beautiful (like) kiṃśuka / very lovely
• सुकिंशुकम्: कर्म (विशेषणम्) / कर्मपदस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: सु- + किंशुक (प्रातिपदिक)

• वहतुम्: the vehicle; conveyance; bridal car
• वहतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वह् (धातु) → वहतु (प्रातिपदिक) / वहत् (कृदन्ताधार)

• विश्व-रूपम्: all-formed; of every form; splendid
• विश्व-रूपम्: कर्मपदस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: विश्व + रूप (प्रातिपदिक)

• हिरण्य-वर्णम्: golden-coloured
• हिरण्य-वर्णम्: कर्मपदस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य + वर्ण (प्रातिपदिक)

• सु-वृतम्: well-made; well-covered/secure
• सु-वृतम्: कर्मपदस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: सु- + वृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृ/वृत् ‘to cover/enclose/choose’ से)

• सु-चक्रम्: having good wheels; well-wheeled
• सु-चक्रम्: कर्मपदस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: सु- + चक्र (प्रातिपदिक)

• आ: towards; hither; up
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रोह: mount; ascend
• रोह: (कर्तृ-आदेशः) — ‘त्वम्’ कर्ता
• Type: Verb
• Root: रुह् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आरोह

• सूर्ये: in/onto the sun (sun’s sphere)
• सूर्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• अमृतस्य: of immortality; of the deathless
• अमृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘लोकम्’ का
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• लोकम्: world; realm
• लोकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

• स्योनम्: pleasant; kindly; auspicious; a safe abode
• स्योनम्: कर्मपदस्य विशेषणम् (लोकम्) / कर्म
• Type: Adjective
• Root: स्योन (प्रातिपदिक)

• पतिभ्यः: for the husbands; to the lords
• पतिभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• वहतुम्: the vehicle; conveyance
• वहतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वह् (धातु) → वहतु (प्रातिपदिक)

• कृणु: make; fashion; prepare
• कृणु: (कर्तृ-आदेशः) — ‘त्वम्’ कर्ता
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृणु

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic vivāha tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Sūryā (bride-persona), and the consecrated vahatú; implicit prosperity deities

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Wonder at splendor → uplifted ascent → serene security (syoṇa).","listener_experience":"A vivid inner picture of a protected, radiant journey; confidence in a benevolent destination.","intensity":5}