Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 8

कृतसंधिरतिक्रमितुकामः परस्य प्रकृतिकर्शनं मित्रामित्रसंधिविश्लेषणं वा कर्तुकामः पराभियोगाच्छङ्कमानो लाभमप्राप्तमधिकं वा याचेत ॥ कZ_०७.८.०८ ॥

kṛtasaṃdhir atikramitukāmaḥ parasya prakṛtikarśanaṃ mitrāmitrasaṃdhiviśleṣaṇaṃ vā kartukāmaḥ parābhiyogāc chaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta

Seorang penguasa yang, setelah membuat perjanjian, berniat melanggarnya—baik untuk melemahkan unsur-unsur negara (prakṛti) pihak lawan maupun untuk memecah persekutuan dan permusuhan pihak lawan—karena takut akan tindakan balasan, hendaknya menuntut keuntungan yang belum diperoleh atau menuntut lebih dari yang disepakati.

कृतसन्धिःone who has concluded a treaty (a king having made peace)
कृतसन्धिः:
TypeAdjective (past passive participle used as noun/adjective)
Rootकृ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; कृत (कृ-धातोः क्त) + सन्धि (पुं)
अतिक्रमितु-कामःdesiring to transgress/violate (it)
अतिक्रमितु-कामः:
TypeAdjective (desiderative by -काम)
Rootअति+क्रम्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; अतिक्रमितुम् (तुमुन्-न्त) + काम (इच्छा)
परस्यof the other (enemy/other king)
परस्य:
TypePronoun/Adjective (used substantively)
Rootपर
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्
प्रकृति-कर्शनम्weakening/harassing the constituent elements (prakṛtis) of the other state
प्रकृति-कर्शनम्:
TypeNoun (action noun)
Rootकृष्
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; प्रकृतीनां कर्शनम्
मित्र-अमित्र-सन्धि-विश्लेषणम्dissolution/rupture of the alliance/treaty between friend and foe
मित्र-अमित्र-सन्धि-विश्लेषणम्:
TypeNoun (action noun)
Rootश्लिष् (वि+श्लिष्)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; मित्रस्य च अमित्रस्य च सन्धेः विश्लेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
कर्तु-कामःdesiring to do (so)
कर्तु-कामः:
TypeAdjective (desiderative by -काम)
Rootकृ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; कर्तुम् (तुमुन्) + काम
पर-अभियोगात्from the other’s attack/hostile expedition
पर-अभियोगात्:
TypeNoun
Rootअभि+युज्
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-एकवचनम्; परस्य अभियोगः (आक्रमण/अभियान) तस्मात्
शङ्कमानःfearing/suspecting
शङ्कमानः:
TypeVerb (present participle)
Rootशङ्क्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; शङ्क् धातोः शतृ-प्रत्यय (परस्मैपदी)
लाभम्gain/advantage
लाभम्:
TypeNoun
Rootलभ्
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
अप्राप्तम्not yet obtained
अप्राप्तम्:
TypeAdjective (past passive participle)
Rootप्र+आप्
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; प्राप्त (क्त) का नकार
अधिकम्additional/greater
अधिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअधिक
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
याचेतshould request/ask for
याचेत:
TypeVerb
Rootयाच्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
V
vijigīṣu (would-be conqueror)
P
para (opponent king)
M
mitra (ally)
A
amitra (enemy)
P
prakṛti (state elements)

FAQs

It creates a bargaining pretext and a material buffer, while testing the opponent’s response; it also reduces the violator’s exposure to immediate retaliation by shifting the initiative to a ‘demand’ phase.

Systematic weakening of the opponent’s governing capacity—finances, forces, leadership cohesion, and alliances—so that later coercion or conquest becomes low-cost.