Sutra 7
Devanagari script
दुर्गमकृतप्रवेशस्य प्रविशतः प्राकारच्छिद्राद्वा निक्षेपं गृहीत्वापसरतः काण्डरावधो द्विशातो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१०.०७ ॥
Transliteration
durgamakṛtapraveśasya praviśataḥ prākāracchidrād vā nikṣepaṃ gṛhītvāpasarataḥ kāṇḍarāvadho dviśāto vā daṇḍaḥ
Translation
Bagi orang yang masuk ke benteng tanpa izin, atau yang masuk melalui celah pada tembok pertahanan lalu pergi setelah mengambil barang titipan (nikṣepa), hukumannya adalah pemotongan pada kāṇḍarā (pergelangan kaki/urat) atau denda 200 paṇa.
Word by Word
दुर्गम्a fort
दुर्गम्:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
कृत-प्रवेशस्यof one who has made/managed an entry
कृत-प्रवेशस्य:
TypeNoun (compound)
Rootकृ + प्रवेश
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी; ‘कृतः प्रवेशः’ यस्य सः (one who has effected/managed an entry)
प्रविशतःwhile entering / of one who is entering
प्रविशतः:
TypeVerb (participle)
Rootप्र-विश्
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी/सप्तमी-समर्थ (contextual: ‘while entering / of one entering’)
प्राकार-छिद्रात्from a hole/breach in the rampart
प्राकार-छिद्रात्:
TypeNoun (compound)
Rootप्राकार + छिद्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, पञ्चमी; ‘प्राकारस्य छिद्रम्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
निक्षेपम्a deposit; something entrusted
निक्षेपम्:
TypeNoun
Rootनि-क्षिप् (निक्षेप)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
गृहीत्वाhaving taken/seized
गृहीत्वा:
TypeGerund
Rootग्रह्
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive)
अपसरतःwhile departing/withdrawing
अपसरतः:
TypeVerb (participle)
Rootअप-सृ
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी/सप्तमी-समर्थ (contextual: ‘while withdrawing/retreating’)
काण्डर-अवधःthe killing of a kāṇḍara
काण्डर-अवधः:
TypeNoun (compound)
Rootकाण्डर + वध
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘काण्डरस्य वधः’ (killing of a kाण्डर)
द्विशतःof two hundred (as amount)
द्विशतः:
TypeNumeral (compound)
Rootद्वि + शत
Formनपुंसकलिङ्ग (रूपेण), एकवचन, षष्ठी; ‘द्वे शते’ = 200 (as a genitive measure qualifying दण्डः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
दण्डःpunishment/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
Entities Mentioned
D
durga (fort)P
prākāra (rampart)N
nikṣepa (deposit)FAQs
Forts are security-critical infrastructure; intrusion threatens state safety and treasury, so deterrence is strengthened beyond ordinary theft.