Kena Upanishad: Verse 4.5
अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥५॥
अथ । अध्यात्मम् । यत् । एतत् । गच्छति-इव । च । मनः । अनेन । च । एतत् । उपस्मरति । अभीक्ष्णम् । सङ्कल्पः ॥५॥
athādhyātmaṃ yad etad gacchatīva ca mano ’nena caitad upasmaraty abhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ ||5||
अब अपने अंदर देखो। मन जैसे किसी चीज़ की तरफ भागता है, और बार-बार उसे याद करता है। यही संकल्प है, मन की इच्छा।
Now, with reference to the self (adhyātma): that by which the mind, as it were, goes (toward objects), and by which it repeatedly remembers this—(that) is the volition/intent (saṅkalpa).
- मनोऽनेन = मनः + अनेन (विसर्ग-लोप, अवग्रह)
- चैतद् = च + एतद् (स्वर-सन्धि)
- उपस्मरत्यभीक्ष्णम् = उपस्मरति + अभीक्ष्णम् (इकार-लोप/यण्-प्रवृत्ति लेख्यरूपेण)
- अथाध्यात्मम् = अथ + अध्यात्मम् (स्वर-सन्धि)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
