Rig Veda 5.42.10: Mandala 5, Sukta 42, Mantra 10
Sukta 5.42
Rishi: Atri (Ātreya tradition) — traditional attribution for RV 5.42
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
य ओहते रक्षसो देववीतावचक्रेभिस्तं मरुतो नि यात । यो वः शमीं शशमानस्य निन्दात्तुच्छ्यान्कामान्करते सिष्विदानः ॥
Transliteration
yá óhate rákṣaso devávītāv acákrebhis táṃ maruto ní yāta | yó vaḥ śámīṃ śaśamānáस्य nindā́t tucchyā́n kā́mān karate sisvidā́naḥ ||
Translation
मरुत भगवान, जो भी तुम्हारे पूजा में बुरा काम करे, उसको गिरा दो। जो मेहनत करने वाले की बुराई करे, उसकी इच्छा खाली कर दो। उसे परेशान करके नीचे ले आओ।
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (यः…सः-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओहतेdrives away / repels
ओहते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऊह्/√वह् (वेद. ‘ओह्’ = वहति/अपोहति)
रक्षसःthe demons (rakṣasas)
रक्षसः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
देववीतौin the divine service/assembly (at the rite where gods are invited)
देववीतौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदेववीति (प्रातिपदिक; ‘देव-वीति’ = देवैः सह गमन/आह्वान/यज्ञ-समागमः)
अचक्रेभिःwith the wheel-less (ones) / with those without wheels
अचक्रेभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअचक्र (प्रातिपदिक; ‘अ-चक्र’ = चक्ररहित/अचक्र; वेद. विशेषण)
तम्him
तम्:
कर्म (नि-या-त इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
निdown; in; towards
नि:
क्रियाविशेषण (दिशा/अवरोह)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
यातgo / come
यात:
क्रिया
TypeVerb
Root√या
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (यः…सः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शमीम्peace; calm; appeasement (śamī)
शमीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशमी (प्रातिपदिक)
शशमानस्यof the pacifying one / of him who seeks calm
शशमानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the one who is pacifying/striving for peace’
TypeParticiple
Root√शम् (शशमान = वर्तमान-कृदन्त ‘शमयन्/शममान’)
निन्दात्from blame / from reproach
निन्दात्:
अपादान
TypeNoun
Rootनिन्दा (प्रातिपदिक) / √निन्द् (भाव)
तुच्छ्यान्vain / paltry
तुच्छ्यान्:
कर्म (कामा॑न् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुच्छ्य (प्रातिपदिक; ‘तुच्छ’ = तुच्छ/निरर्थक; वेद. बहुव. acc.)
कामान्desires
कामान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
करतेmakes / fashions
करते:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ
सिष्विदानःimpelling / setting in motion (as he acts)
सिष्विदानः:
कर्तृ (यः…करते—इत्यस्य कर्ता-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√सिव्/√स्यु (वेद. सिष्विदान = कृत्-रूप; ‘प्रेरयन्/उत्सृजन्/प्रवर्धयन्’ इत्यर्थे)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
