Rig Veda 5.16.1: Mandala 5, Sukta 16, Mantra 1
Sukta 5.16
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
बृहद्वयो हि भानवेऽर्चा देवायाग्नये । यं मित्रं न प्रशस्तिभिर्मर्तासो दधिरे पुरः ॥
Transliteration
bṛhád váyo hí bhānávé 'rcā devā́yāgnáye | yáṃ mitráṃ ná práśastibhir mártāso dadhiré púraḥ ||
Translation
अग्नि भगवान की ताकत की महिमा गाओ, जो चमकता है। लोग उसकी तारीफ करके उसे आगे बिठाते हैं जैसे कोई दोस्त। वो आगे चलता है और रास्ता दिखाता है।
Word by Word
बृहत्great
बृहत्:
Karma (अर्चा-क्रियायाः विषय-विशेषणम्) / विशेषण
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘to grow, be great’)
वयःvital strength; vigor; life-power
वयः:
Karma (अर्चा-क्रियायाः विषयम्) / विशेष्य
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
भानवेto the radiant one; to the shining (Agni)
भानवे:
Sampradāna (यस्यार्थे स्तुति/अर्चा)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
अर्चाworship; praise (you should praise)
अर्चा:
—
TypeVerb
Root√अर्च् (स्तुतौ/पूजायाम्)
देवायto the god
देवाय:
Sampradāna (यस्यार्थे)
TypeNoun/Adjective
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna (यस्यार्थे)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
Karma (दधिरे—क्रियायाः कर्म)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रम्a friend; Mitra
मित्रम्:
Karma (उपमान-रूपेण; ‘मित्रम् न’)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
प्रशस्तिभिःwith praises; with laudations
प्रशस्तिभिः:
Karaṇa (येन—स्तुतिभिः) / साधन
TypeNoun
Rootप्रशस्ति (प्रातिपदिक)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
Kartā (दधिरे—क्रियायाः कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
दधिरेhave placed; have set
दधिरे:
—
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
पुरःin front; foremost
पुरः:
Adhikaraṇa (स्थान/दिशा: ‘in front’)
TypeIndeclinable (adverbial accusative) / Noun-form
Rootपुरस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.