Rig Veda 1.86.7: Mandala 1, Sukta 86, Mantra 7
Sukta 1.86
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Marutaḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सुभगः स प्रयज्यवो मरुतो अस्तु मर्त्यः । यस्य प्रयांसि पर्षथ ॥
Transliteration
subhágaḥ sá prayajyavo máruto astu mártyaḥ | yásya práyāṃsi párṣatha ||
Translation
मरुत्स, वो इंसान खुशनसीब है जो पूजा में आगे रहता है। जिसका काम तुम सही रास्ते पे ले चलते हो, उसका भला होता है। तुम उसकी हर मंज़िल तक पहुँचा देते हो।
Word by Word
सु॒भगःfortunate, auspicious (one)
सु॒भगः:
विशेषणम् (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-भग (प्रातिपदिक ‘सुभग’ < भग ‘भाग्य/समृद्धि’)
सःhe
सः:
कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रयज्यवःO you who are devoted to sacrifice
प्रयज्यवः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun/Adjective (vocative plural)
Rootप्र-यज्यु (प्रातिपदिक; यज् ‘यजन’ से, ‘प्रयज्य’ = यज्ञ-प्रवृत्त/यज्ञशील)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
विधेय (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध (सः … मर्त्यः अस्तु)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक; मृ ‘मरण’ से)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी—‘whose’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रयांसिofferings, gifts (refreshments)
प्रयांसि:
कर्म (पर्षथ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootप्र-यांस्/प्रयांस् (प्रातिपदिक; ‘प्रयांसि’ = ‘प्रयस्’/‘प्रयांस’ नपुंसक बहु; ‘उपहार/भोजन/दान’ अर्थ)
पर्षथyou carry across / help through / protect
पर्षथ:
क्रिया (कर्तृ = मरुतः)
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु; वेदिक ‘पर्षथ’ < पर्/पॄ ‘पारयति, रक्षति, उद्धरति’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
