Verse 38
Katharudra
व्यावृत्तानि परं प्राप्तुं न समर्थानि तानि तु ॥
तद्ब्रह्मानन्दमद्वन्द्वं निर्गुणं सत्यचिद्घनम् ।
विदित्वा स्वात्मरूपेण न बिभेति कुतश्चन ॥
एवं यस्तु विजानाति स्वगुरोरुपदेशतः ।
स साध्वासाधुकर्मभ्यां सदा न तपति प्रभुः ॥
ताप्यतापकरूपेण विभातमखिलं जगत् ॥
व्यावृत्तानि । परम् । प्राप्तुम् । न । समर्थानि । तानि । तु ॥
तत् । ब्रह्म-आनन्दम् । अद्वन्द्वम् । निर्गुणम् । सत्य-चित्-घनम् ।
विदित्वा । स्व-आत्म-रूपेण । न । बिभेति । कुतश्चन ॥
एवम् । यः । तु । विजानाति । स्व-गुरोः । उपदेशतः ।
सः । साधु-असाधु-कर्मभ्याम् । सदा । न । तपति । प्रभुः ॥
ताप्य-अतापक-रूपेण । विभातम् । अखिलम् । जगत् ॥
vyāvṛttāni paraṃ prāptuṃ na samarthāni tāni tu ||
tad brahmānandam advandvaṃ nirguṇaṃ satyacidghanaṃ |
viditvā svātmarūpeṇa na bibheti kutaścana ||
evaṃ yas tu vijānāti svaguror upadeśataḥ |
sa sādhvāsādhukarmabhyāṃ sadā na tapati prabhuḥ ||
tāpyatāpakarūpeṇa vibhātam akhilaṃ jagat ||
वे इन्द्रियाँ, विषयों से निवृत्त होकर भी, परम को प्राप्त करने में समर्थ नहीं होतीं। परन्तु जो उस ब्रह्मानन्द को—द्वन्द्व-रहित, निर्गुण, सत्य-चिद्घन—अपने ही आत्मस्वरूप के रूप में जान लेता है, वह किसी से भी नहीं डरता। और जो अपने गुरु के उपदेश से ऐसा जानता है, वह प्रभु-स्वरूप पुरुष शुभ-अशुभ कर्मों से कभी नहीं तपता, यद्यपि समस्त जगत् ‘तप्य’ और ‘तापक’ (प्रभावित और प्रभावक) के रूप में प्रकट होता है।
But those (senses), having been withdrawn, are not capable of attaining the Supreme. Having known that Brahman-bliss—free from pairs of opposites, without qualities, a dense mass of truth and consciousness—as one’s own Self, one fears nothing whatsoever. And he who thus knows, from the instruction of his own guru, that lordly one is never scorched by good or bad actions, while the entire world appears in the form of the ‘heated’ and the ‘heater’ (the affected and the affecting).