Verse 3

Avadhuta

Sanskrit (Devanagari)

यो विलङ्घ्याश्रमान्वर्णानात्मन्येव स्थितः सदा । अतिवर्णाश्रमी योगी अवधूतः स कथ्यते॥३॥

Padapatha (Word Split)

यः । विलङ्घ्य । आश्रमान् । वर्णान् । आत्मनि । एव । स्थितः । सदा । अति-वर्ण-आश्रमी । योगी । अवधूतः । सः । कथ्यते ॥३॥

IAST Transliteration

yo vilaṅghyāśramān varṇān ātmany eva sthitaḥ sadā | ativarṇāśramī yogī avadhūtaḥ sa kathyate ||3||

Translation

जो चारों वर्णों और चारों आश्रमों के धर्मों को लाँघकर, सदा केवल आत्मा में ही स्थित रहता है—वह वर्ण-आश्रम से परे योगी ‘अवधूत’ कहलाता है॥३॥

Academic Translation

He who, having transcended the (four) āśramas and the (four) varṇas, remains always established in the Self alone—such a yogin, beyond varṇa and āśrama, is called an Avadhūta.

Verse Context

• Ātma-niṣṭhā (abidance in the Self) and transcendence of varṇāśrama through jñāna
• Mahavakya: Implicitly grounded in non-dual identity (supports ‘aham brahmāsmi’/‘tat tvam asi’ as the basis for transcending social identity).
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)