Atma Upanishad 28 — Verse 28

Sanskrit (Devanagari)

नावृत्तिर्ब्रह्मणः क्वाचिदन्याभावादनावृतम् । अस्तीति प्रत्ययो यश्च यश्च नास्तीति वस्तुनि ॥

बुद्धेरेव गुणावेतौ न तु नित्यस्य वस्तुनः । अतस्तौ मायया क्लृप्तौ बन्धमोक्षौ न चात्मनि ॥ २८–२९ ॥

Padapatha (Word Split)

न । आवृत्तिः । ब्रह्मणः । क्वचित् । अन्य-अभावात् । अनावृतम् ।

अस्ति-इति । प्रत्ययः । यः । च । यः । च । न-अस्ति-इति । वस्तुनि ।

बुद्धेः । एव । गुणौ । एतौ । न । तु । नित्यस्य । वस्तुनः ।

अतः । तौ । मायया । क्लृप्तौ । बन्ध-मोक्षौ । न । च । आत्मनि ।

IAST Transliteration

nāvṛttir brahmaṇaḥ kvacid anyābhāvād anāvṛtam | astīti pratyayo yaś ca yaś ca nāstīti vastuni ||

buddher eva guṇāv etau na tu nityasya vastunaḥ | atas tau māyayā klṛptau bandhamokṣau na cātmani || 28–29 ||

Translation

ब्रह्म पर कहीं भी आवरण नहीं है; क्योंकि ब्रह्म से भिन्न किसी अन्य का अभाव है, इसलिए वह सदा अनावृत है। किसी वस्तु के विषय में ‘यह है’ और ‘यह नहीं है’—ये दोनों प्रत्यय बुद्धि के ही गुण हैं, न कि नित्य सत्य के।

Academic Translation

There is no covering of Brahman anywhere, for, due to the absence of anything other (than Brahman), it is uncovered. The cognition ‘it exists’ and the cognition ‘it does not exist’ with regard to a thing—both are qualities of the intellect alone, not of the eternal Reality. Therefore those two—bondage and liberation—are fabricated by māyā and are not in the Self.

Verse Context

• Non-duality (absence of a second); epistemic status of existence/nonexistence judgments; māyā as cognitive construction
• Mahavakya: Reinforces Mahāvākya import: Brahman is self-revealing; ‘I am Brahman’ is not producing a new state but correcting buddhi’s notions of being/nonbeing.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka-style)