Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यदा देवैः समेत्याशु शिवलिंगं प्रतिष्ठितम् । संगालेश्वर नामाढ्यं सर्वपापहरं शुभम्

Transliteration

yadā devaiḥ sametyāśu śivaliṃgaṃ pratiṣṭhitam | saṃgāleśvara nāmāḍhyaṃ sarvapāpaharaṃ śubham

Translation

जब देवताओं ने एकत्र होकर शीघ्र ही शिवलिंग की प्रतिष्ठा की, तब वह ‘संगालेश्वर’ नाम से विख्यात, शुभ और सर्वपापहर बन गया।

Word by Word

• यदा: when
• यदा: सम्बन्ध (काल-सम्बन्ध/Temporal link)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb/conjunction): “when”

• देवैः: by the gods
• देवैः: करण (Instrument/Agentive means)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन (Instrumental plural)

• समेत्य: having assembled
• समेत्य: क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + इ (धातु) → समेत्य (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): “having come together/assembled”

• आशु: quickly
• आशु: क्रियाविशेषण (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb): “quickly”

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: शिव + लिङ्ग (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• प्रतिष्ठितम्: established
• प्रतिष्ठितम्: कर्म-विशेषण (Predicate participle of object)
• Type: Verb
• Root: प्र + स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (क्त-प्रत्यय)
• Form: कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle, PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “was established” (agrees with लिङ्गम्)

• संगालेश्वर: Saṅgāleśvara
• संगालेश्वर: सम्बोधन/नाम (Appositional name of liṅga)
• Type: Noun
• Root: संगाल + ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in apposition/name); षष्ठी-तत्पुरुषः (संगालस्य ईश्वरः)

• नामाढ्यम्: bearing the name
• नामाढ्यम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: नामन् + आढ्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: “नाम्ना आढ्यम्” (rich/possessed of a name)

• सर्वपापहरम्: removing all sins
• सर्वपापहरम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + हर (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: “सर्वाणि पापानि हरति” (remover of all sins)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Acc./Nom. sg. agreeing with लिङ्गम्)

Speaker

Śiva (Īśvara) (continuing instruction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saṃgāleśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A grand assembly of devas consecrates a radiant Śiva-liṅga named Saṃgāleśvara; offerings pour in, celestial flowers rain down, and the liṅga glows with auspicious light.

Characters & Entities

• Śiva
• Devas
• Śivaliṅga
• Saṃgāleśvara
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecrated Śiva-liṅgas, especially those established in sacred kṣetras, are portrayed as powerful means of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Saṃgāleśvara Śiva-liṅga in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration of a Śiva-liṅga) is referenced as performed by the devas.