Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2
Devanagari script
स्थापितं भानुना देवि कृत्वा तत्र महत्तपः । तमर्चयित्वा देवेशं सोपवासो महेश्वरम्
Transliteration
sthāpitaṃ bhānunā devi kṛtvā tatra mahattapaḥ | tamarcayitvā deveśaṃ sopavāso maheśvaram
Translation
हे देवी! वहाँ भानु (सूर्य) ने महान तप करके उसे स्थापित किया। उस देवेश महेश्वर की उपवास सहित पूजा करके…
Word by Word
स्थापितम्(was) established
स्थापितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थापयति (णिजन्त) → स्थापित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि—‘having been established/placed’ (लिङ्गस्य)
भानुनाby Bhānu (the Sun)
भानुना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्ता), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त, क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having done’
तत्रthere
तत्र:
Desha-Kala (Locative/देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषण
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तम्him/that (liṅga/deity)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; अन्वादेश
अर्चयित्वाhaving worshipped
अर्चयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootअर्च् (धातु) → अर्चयित्वा (कृदन्त, क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive): ‘having worshipped’
देवेशम्the Lord of gods
देवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक; देव + ईश)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सोपवासःobserving a fast
सोपवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस-उपवास (प्रातिपदिक; स + उपवास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘with fasting/observing a fast’
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Characters & Entities
B
Bhānu (Sūrya)M
MahādevīM
MaheśvaraD
DeveśaFAQs
Austerity, fasting, and devoted worship are shown as powerful disciplines even for great celestial beings like Sūrya.
The Śaṅkaranātha shrine/liṅga in Prabhāsakṣetra, linked to Sūrya’s tapas and स्थापना (installation).
Worship (arcana) of Maheśvara accompanied by upavāsa (fasting).