Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

Devanagari script

वीरभद्रेश्वरं लिंगं ध्यायेदद्यापि निश्चलः । तस्य दर्शनमात्रेण वीरसिद्धिः प्रजायते

Transliteration

vīrabhadreśvaraṃ liṃgaṃ dhyāyedadyāpi niścalaḥ | tasya darśanamātreṇa vīrasiddhiḥ prajāyate

Translation

आज भी अचल चित्त से वीरभद्रेश्वर-लिंग का ध्यान करना चाहिए। उसके मात्र दर्शन से वीरता की सिद्धि उत्पन्न होती है।

Word by Word

• वीरभद्रेश्वरम्: Vīrabhadreśvara
• वीरभद्रेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीरभद्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वीरभद्रस्य ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ध्यायेत्: should meditate upon
• ध्यायेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अद्यापि: even today/still
• अद्यापि: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य + अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• निश्चलः: steadfast/immovable
• निश्चलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• दर्शनमात्रेण: by mere seeing
• दर्शनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दर्शनस्य मात्रम्)

• वीरसिद्धिः: heroic success/attainment
• वीरसिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वीराणां/वीरस्य सिद्धिः)

• प्रजायते: is produced/arises
• प्रजायते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vīrabhadreśvara-liṅga

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi audience

Visual Art Cues

Scene: A yogic pilgrim sits unwavering before the Vīrabhadreśvara-liṅga; behind, a subtle vision of Vīrabhadra’s heroic aura arises, signifying vīra-siddhi born from dhyāna.

Characters & Entities

• Vīrabhadreśvara (liṅga)
• Vīrabhadra
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady meditation and darśana of a Kāśī-liṅga are portrayed as sources of inner strength and dhārmic courage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vīrabhadreśvara-liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dhyāna (meditation) on Vīrabhadreśvara and darśana (visiting/seeing) are recommended.