Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

Devanagari script

मयूरेशप्रतीच्यां च लिंगं बाणेश्वरं महत् । तस्य दर्शनमात्रेण सर्वैः पापैः प्रमुच्यते

Transliteration

mayūreśapratīcyāṃ ca liṃgaṃ bāṇeśvaraṃ mahat | tasya darśanamātreṇa sarvaiḥ pāpaiḥ pramucyate

Translation

मयूरेश के पश्चिम में बाणेश्वर नामक महान लिंग है। उसके मात्र दर्शन से ही मनुष्य सभी पापों से छूट जाता है।

Word by Word

• मयूरेश: of Mayūreśa
• मयूरेश: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मयूर + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद (मयूरेश-प्रतीच्याम्)

• प्रतीच्याम्: in the west (of)
• प्रतीच्याम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रतीची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• बाणेश्वरम्: Bāṇeśvara
• बाणेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बाण + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बाणस्य ईश्वरः)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषण

• तस्य: of that/of it
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्धसूचक (genitive)

• दर्शन: seeing
• दर्शन: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद (दर्शनमात्रेण)

• मात्रेण: by mere (act)
• मात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुष (दर्शनस्य मात्रम्)

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; पापैः इति विशेषण

• पापैः: sins (from sins)
• पापैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन

• प्रमुच्यते: is completely freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Speaker

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bāṇeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A towering Bāṇeśvara-liṅga stands in a westward shrine; a pilgrim’s first sight (darśana) is depicted as a moment of sudden purification—light breaking through temple doorway.

Characters & Entities

• Mayūreśa
• Bāṇeśvara
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kāśī, even simple darśana of certain liṅgas is celebrated as highly purifying.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bāṇeśvara-liṅga, situated west of Mayūreśa in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana—pilgrimage viewing of Bāṇeśvara, emphasized as sufficient for purification.