Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 96
Devanagari script
रोमांचिता यच्छ्रवणात्कातरा अप्यकातराः । ततो देवा भयत्रस्ताश्चकंपे च वसुंधरा
Transliteration
romāṃcitā yacchravaṇātkātarā apyakātarāḥ | tato devā bhayatrastāścakaṃpe ca vasuṃdharā
Translation
उसका श्रवण मात्र होते ही निर्भय भी रोमांचित होकर काँप उठे। तब देवता भय से व्याकुल हो गए और वसुंधरा भी कंपित हो उठी।
Word by Word
रोमाञ्चिताःthrilled (hair standing on end)
रोमाञ्चिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोमाञ्चित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग; 'thrilled/with horripilation'
यत्-श्रवणात्from hearing which
यत्-श्रवणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + श्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यस्य श्रवणम्)
कातराःfrightened, distressed
कातराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकातर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: even/also)
अकातराःthe unafraid (became afraid)
अकातराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ- + कातर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; नञ्-प्रत्यय (negation)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/कारणार्थक-अव्यय (adverb: then/thereupon)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भय-त्रस्ताःterrified by fear
भय-त्रस्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + त्रस्त (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग; तत्पुरुष (भयेन त्रस्ताः)
चकम्पेtrembled
चकम्पे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
वसुन्धराthe earth
वसुन्धरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The sound alone causes horripilation; gods recoil in fear; the earth itself quakes—an image of universal nervousness and shaken stability.
Characters & Entities
D
DevasV
Vasundharā (Earth)FAQs
When cosmic order is threatened, even the brave experience awe; the universe itself responds, underscoring dharma’s cosmic significance.
The passage sits within Kāśī Khaṇḍa’s sacred narrative frame, though the verse itself describes cosmic reaction rather than a named site.
None.