Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89
Devanagari script
शशिलेखेभिलषितप्राप्त्यै लेखांस्त्वमालिख । संलिखानंगलेखे त्वं यूनः सर्वावनीचरान्
Transliteration
śaśilekhebhilaṣitaprāptyai lekhāṃstvamālikha | saṃlikhānaṃgalekhe tvaṃ yūnaḥ sarvāvanīcarān
Translation
“हे शशिलेखा, अभिलषित की प्राप्ति हेतु चित्र-रेखाएँ बनाओ। और हे नङ्गलेखा, पृथ्वी पर विचरने वाले समस्त युवकों के रूप अंकित करो।”
Word by Word
शशिलेखेO Śaśilekhā
शशिलेखे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशशिलेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
अभिलषितdesired
अभिलषित:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअभिलषित (प्रातिपदिक; अभि+√लष् (धातु) क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद; क्त-कृदन्त (desired)
प्राप्त्यैfor obtaining
प्राप्त्यै:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्राप्ति (प्रातिपदिक; √आप् क्तिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
लेखान्portraits/drawings
लेखान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलेख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
आलिखdraw/depict
आलिख:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लिख् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
संलिखsketch/draw well
संलिख:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-लिख् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
अङ्गलेखेO Aṅgalekhā
अङ्गलेखे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअङ्गलेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यूनःyoung men
यूनः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘यूनः’ (युवान्) इति वैदिक/प्राकृत-प्रभावित रूपसम्भावना; अर्थतः ‘युवकान्’
सर्वall
सर्व:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण
अवनीचरान्earth-dwellers / men on earth
अवनीचरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवनी-चर (प्रातिपदिक; अवनी = पृथ्वी, चर = √चर् (धातु) अच्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुषः—अवनीं चरन्ति इति
Speaker
Ratnāvalī
Visual Art Cues
Scene: Śaśilekhā prepares to draw desired portraits; Naṅgalekhā is tasked to sketch all young men of the earth—an expansive, almost magical commission with scrolls and pigments spread out.
Characters & Entities
R
RatnāvalīŚ
ŚaśilekhāN
NaṅgalekhāFAQs
It reflects purposeful action—channeling skill and cooperation toward a focused goal.
No specific tīrtha is praised in this verse; it continues the Kāśīkhaṇḍa narrative.
None.