Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37
Devanagari script
अष्टौ या मातरो दृष्टा ब्राह्मी प्रभृतयः प्रिय । स्वस्वरूपास्ता मन्येऽहं बालिकाः कष्टहेतवः
Transliteration
aṣṭau yā mātaro dṛṣṭā brāhmī prabhṛtayaḥ priya | svasvarūpāstā manye'haṃ bālikāḥ kaṣṭahetavaḥ
Translation
हे प्रिये, ब्राह्मी आदि जो आठ माताएँ दिखाई दीं, वे अपने-अपने रूप में स्थित हैं; मैं मानता हूँ कि वे उस बालिका के कष्ट का कारण बन रही हैं।
Word by Word
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; संख्या-विशेषणम्
याःwho/which
याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (relative pronoun)
मातरःmothers
मातरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
दृष्टाःseen
दृष्टाः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकाले (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (agreeing with मातरः)
ब्राह्मीBrāhmī
ब्राह्मी:
Apposition (सम्बन्ध/विशेष्य)
TypeNoun
Rootब्राह्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (one of the Mothers)
प्रभृतयःand others beginning with (her)
प्रभृतयः:
Apposition (समुच्चय)
TypeNoun
Rootप्रभृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'आदि' अर्थे (and others beginning with)
प्रियO dear (one)
प्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
स्वस्वरूपाःin their own forms
स्वस्वरूपाः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (स्वं स्वरूपं यासाम्)
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
मन्येI think
मन्ये:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बालिकाःgirls, young maidens
बालिकाः:
Predicate nominal (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootबालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
कष्टहेतवःcauses of trouble
कष्टहेतवः:
Predicate nominal (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootकष्ट + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कष्टस्य हेतवः)
Speaker
Menā
Visual Art Cues
Scene: Eight Mātṛkās—Brāhmī and others—appear in distinct forms; an observer worries they are the cause of a young maiden’s distress.
Characters & Entities
B
BrāhmīA
Aṣṭa Mātṛkās (eight Mothers)Y
Young maiden (bālikā—contextually Umā/Gaurī)FAQs
Divine powers can appear awe-inspiring and testing; the devotee’s path may include ordeals interpreted through the play of the Mothers (Śakti).
No tīrtha is specified in this verse.
None; it is an interpretive statement within the narrative.