Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60
Devanagari script
अधीतस्य च शास्त्रस्य विवेकस्य कुलस्य च । किमेष सदृशो धर्मो जारधर्मनिषेवणम्
Transliteration
adhītasya ca śāstrasya vivekasya kulasya ca | kimeṣa sadṛśo dharmo jāradharmaniṣevaṇam
Translation
जिसने शास्त्रों का अध्ययन किया हो, जिसमें विवेक हो और जो कुलीन हो—उसके लिए यह कैसा उचित धर्म है कि जार-धर्म का सेवन किया जाए?
Word by Word
अधीतस्यof (one) who has studied
अधीतस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootअधीत (अधि+इ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (of one who has studied)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (and)
शास्त्रस्यof scripture
शास्त्रस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विवेकस्यof discernment
विवेकस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविवेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कुलस्यof family/lineage
कुलस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
किम्what?/why?
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्नार्थक (why?/what?)
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सदृशःsimilar/consistent
सदृशः:
Karta (Subject attribute)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of धर्मः)
धर्मःdharma, righteous conduct
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जार-धर्म-निषेवणम्practice of the adulterer’s way (adultery)
जार-धर्म-निषेवणम्:
Karta (Apposition/Predicate noun)
TypeNoun
Rootजार (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + निषेवण (नि+सेव् धातु, ल्युट्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासार्थे ‘जारधर्मस्य निषेवणम्’
Speaker
Sumedhā
Visual Art Cues
Scene: A didactic climax: Sumedhā stands upright, pointing slightly as if defining dharma; Sāmavatī is shown listening, the romantic grove now visually subdued.
Characters & Entities
S
SumedhāFAQs
Scriptural learning and discernment must express themselves as right conduct; illicit relations are condemned as unfitting to dharma.
None; the verse is a dharma-critique rather than a sthala-māhātmya passage.
None.