Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 50
Devanagari script
तौ दृष्ट्वा बालकौ धीमाञ्छांडिल्यो मुनिरब्रवीत् । अहो दैवबलं चित्रमहो कर्म दुरत्ययम्
Transliteration
tau dṛṣṭvā bālakau dhīmāñchāṃḍilyo munirabravīt | aho daivabalaṃ citramaho karma duratyayam
Translation
दोनों बालकों को देखकर बुद्धिमान मुनि शाण्डिल्य बोले—“अहो! विधि का बल कितना विचित्र है; अहो! कर्म कितना दुस्तर है!”
Word by Word
तौthose two
तौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया
बालकौthe two boys
बालकौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
धीमान्wise
धीमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
शांडिल्यःŚāṇḍilya
शांडिल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशांडिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहोah! indeed!
अहो:
Sambodhana/Exclamation (सम्बोधन/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयादिबोधक-निपात (interjection/particle)
दैवबलम्the power of fate
दैवबलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैवस्य बलम्)
चित्रम्wonderful/strange
चित्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (दैवबलम् इति)
अहोah!
अहो:
Sambodhana/Exclamation (सम्बोधन/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयादिबोधक-निपात
कर्मkarma, deed
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुरत्ययम्hard to overcome
दुरत्ययम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + अति + इ (धातु) → अत्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; उपसर्गपूर्वक-प्रत्ययान्त (दुरत्यय = difficult to pass/overcome)
Speaker
Śāṇḍilya Muni
Visual Art Cues
Scene: Sage Śāṇḍilya, calm and radiant, beholds two boys and speaks with wonder about destiny and karma; an assembly or hermitage setting with attentive listeners.
Characters & Entities
Ś
ŚāṇḍilyaFAQs
Karma and providence operate with profound force; humility and discernment are needed when facing life’s reversals.
None; the verse is a reflective statement on karma rather than a tīrtha-māhātmya.
None; it is a doctrinal observation about karma’s inevitability.