Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43
Devanagari script
एतावदुक्त्वा त्वरितो भिक्षुः कारुणिको ययौ । अथ तस्मिन्गते भिक्षौ विश्रब्धा विप्रभामिनी
Transliteration
etāvaduktvā tvarito bhikṣuḥ kāruṇiko yayau | atha tasmingate bhikṣau viśrabdhā viprabhāminī
Translation
इतना कहकर करुणामय भिक्षु शीघ्र चला गया। उस भिक्षु के चले जाने पर ब्राह्मण-गृहिणी निश्चिन्त हो गई।
Word by Word
एतावत्this much
एतावत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (neut.), द्वितीया विभक्तिः (Acc. 2nd), एकवचनम् (singular); परिमाणवाचक (so much)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया
त्वरितःhurried
त्वरितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masc.), प्रथमा विभक्तिः (Nom. 1st), एकवचनम् (singular); विशेषणम्
भिक्षुःthe mendicant
भिक्षुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभिक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masc.), प्रथमा विभक्तिः (Nom. 1st), एकवचनम् (singular)
कारुणिकःcompassionate
कारुणिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकारुणिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masc.), प्रथमा विभक्तिः (Nom. 1st), एकवचनम् (singular); विशेषणम्
ययौwent
ययौ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular); परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम् (conjunction/adverb), अनन्तरार्थे (then)
तस्मिन्when he (was)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे (masc./neut.), सप्तमी विभक्तिः (Loc. 7th), एकवचनम् (singular)
गतेhaving gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्; सति-सप्तमी (locative absolute)
भिक्षौ(in the case of) the mendicant
भिक्षौ:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeNoun
Rootभिक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masc.), सप्तमी विभक्तिः (Loc. 7th), एकवचनम् (singular)
विश्रब्धाbecame reassured
विश्रब्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + श्रभ् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्गे (fem.), प्रथमा विभक्तिः (Nom. 1st), एकवचनम् (singular)
विप्रभामिनीthe brahmin woman
विप्रभामिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्रभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (fem.), प्रथमा विभक्तिः (Nom. 1st), एकवचनम् (singular)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator), exact identity not in snippet
Visual Art Cues
Scene: The mendicant, compassionate and hurried, exits the scene; the woman’s posture relaxes, her face showing relief as doubt dissolves.
Characters & Entities
B
BhikṣuFAQs
Wise counsel rooted in compassion strengthens resolve to perform dharma.
No tīrtha is referenced in this verse.
None; it narrates the departure of the counselor and the arising of confidence.