Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74
Devanagari script
स आगत्य हठान्मृत्युं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । गृहीत्वा सुदृढं बद्ध्वा दंडेनाभ्यहनद्रुषा
Transliteration
sa āgatya haṭhānmṛtyuṃ tvatputraṃ haṃtumāgatam | gṛhītvā sudṛḍhaṃ baddhvā daṃḍenābhyahanadruṣā
Translation
वह आया और बलपूर्वक तुम्हारे पुत्र को मारने आए मृत्यु को पकड़ लिया; उसे दृढ़ता से बाँधकर क्रोध में दंड से प्रहार किया।
Word by Word
सःhe (Vīrabhadra)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having come)
हठात्forcibly
हठात्:
Hetu/Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-अन्त-अव्यय (ablatival adverb), प्रकारवाचक (by force/suddenly)
मृत्युम्Death
मृत्युम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-समासार्थे (genitive stem used in compound)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
आगतम्who had come
आगतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मृत्युम् विशेषयति
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having seized)
सुदृढम्very firmly
सुदृढम्:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeAdjective
Rootसु + दृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (very firmly)
बद्ध्वाhaving bound
बद्ध्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having bound)
दण्डेनwith a staff
दण्डेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अभ्यहनत्struck
अभ्यहनत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-हन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रुषाwith anger
रुषा:
Hetu/Prakāra (Cause/Manner)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (with anger)
Speaker
Nārada (continuing narration)
Skanda Dialogue
Listener: Mahārāja (king)
Visual Art Cues
Scene: Vīrabhadra lunges at Yama, seizes him, binds him tightly, and strikes with the staff in blazing anger; gaṇas surround, the prince is shielded behind.
Characters & Entities
V
VīrabhadraM
Mṛtyu (Death)K
King's sonFAQs
Cosmic forces like Death are also subordinate within a higher divine order; Śiva’s power is depicted as supreme.
No tīrtha is referenced in this verse.
None explicitly; it is narrative action illustrating divine guardianship.