Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35
Devanagari script
जय देव महाराज वयं हि तव किंकराः । नरकस्य विवृद्ध्यर्थं साधिकाराः कृतास्त्वया
Transliteration
jaya deva mahārāja vayaṃ hi tava kiṃkarāḥ | narakasya vivṛddhyarthaṃ sādhikārāḥ kṛtāstvayā
Translation
जय हो, हे देव-महाराज! हम निश्चय ही आपके दास हैं। नरक-लोक की वृद्धि के लिए आपने हमें अधिकारयुक्त नियुक्त किया है।
Word by Word
जयvictory; hail
जय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootजय (अव्यय/सम्बोधन-प्रयोगः)
Formसम्बोधनार्थक-अव्ययम् (vocative interjection)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; समासः—महान् + राजा (कर्मधारय)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग-प्रयोग्य, प्रथमा (1), बहुवचन
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः/अवधारणार्थक-अव्ययम् (particle: indeed/for)
तवof you; your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन
किंकराःservants
किंकराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
नरकस्यof hell
नरकस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
विवृद्धि-अर्थम्for the increase (purpose)
विवृद्धि-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविवृद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—विवृद्ध्यर्थम् = विवृद्धेः अर्थम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
स-अधिकाराःwith authority; empowered
स-अधिकाराः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; उपसर्ग/उपपद-युक्तः ‘स-’ (with authority)
कृताःmade; appointed
कृताः:
Karma (Predicate participle; passive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), एकवचन
Speaker
Pātakanāyakāḥ (speaking to Yama)
Visual Art Cues
Scene: A group of dark, fear-struck pāpa-personifications or hell-agents bowing and praising a ‘divine great king’ (their overlord), confessing their appointed role in expanding Naraka’s reach.
Characters & Entities
Y
YamaN
NarakaP
PātakanāyakaFAQs
Sin and punishment are depicted as operating under a higher moral governance—Yama’s authority within dharmic order.
None; this is a narrative dialogue about naraka’s administration.
No explicit ritual here.