Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

Devanagari script

इति तेन समादिष्टो गौतमः करुणानिधिः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्

Transliteration

iti tena samādiṣṭo gautamaḥ karuṇānidhiḥ | samādideśa ghorāṇāmaghānāṃ sādhu niṣkṛtim

Translation

इस प्रकार उससे प्रार्थित होकर करुणा-निधि गौतम ने तब भयंकर पापों के लिए उचित प्रायश्चित्त बतलाया।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक (quotative particle)

• तेन: by him
• तेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; पुं/नपुंसक

• समादिष्टः: instructed/commanded
• समादिष्टः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्तान्त (PPP)

• गौतमः: Gautama
• गौतमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गौतम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• करुणानिधिः: treasury of compassion
• करुणानिधिः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करुणा (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—करुणायाः निधिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• समादिदेश: he instructed/ordained
• समादिदेश: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + दिश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• घोराणाम्: of terrible
• घोराणाम्: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; विशेषणम् (of sins)

• अघानाम्: of sins
• अघानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अघ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• साधु: properly/well
• साधु: Visheshana (Adverbial modifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रशंसार्थक/रीत्यर्थक (adverb: well/properly)

• निष्कृतिम्: expiation
• निष्कृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निष्कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Visual Art Cues

Scene: Gautama, portrayed as a compassionate sage, listens and then instructs the proper expiation for dreadful sins—gesture of teaching, calm authority, compassionate gaze.

Characters & Entities

• Gautama
• Niṣkṛti
• Agha (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate dharma provides remedies: even grave wrongdoing can be addressed through proper expiation under righteous guidance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse; it introduces the coming prescription.

What ritualistic prescription is mentioned?

A ‘sādhu niṣkṛti’ (proper expiation) is announced; the specific method follows in subsequent lines.