Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23
Devanagari script
एतौ मे गृहिणीपुत्रौ निरयादागताविह । अश्रांतरोगौ क्रंदंतौ निद्राभंगविधायिनौ
Transliteration
etau me gṛhiṇīputrau nirayādāgatāviha | aśrāṃtarogau kraṃdaṃtau nidrābhaṃgavidhāyinau
Translation
ये मेरी पत्नी के ये दोनों पुत्र नरक से यहाँ आ पहुँचे हैं। निरन्तर रोग से पीड़ित होकर विलाप करते हैं और मेरी नींद बार-बार भंग करते हैं।
Word by Word
एतौthese two
एतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; सर्वनाम-रूप (pronoun)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)
गृहिणीपुत्रौthe two sons of (my) wife
गृहिणीपुत्रौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृहिणी (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहिण्याः पुत्रौ)
निरयात्from hell
निरयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनिरय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
आगतौcome, arrived
आगतौ:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (qualifying एतौ/पुत्रौ)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
अश्रान्त-रोगौhaving unceasing illness / afflicted without respite
अश्रान्त-रोगौ:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअश्रान्त (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (अश्रान्तश्चासौ रोगः) / बहुवचनार्थे द्विवचन-विशेषणम् (qualifying the two)
क्रन्दन्तौcrying, wailing
क्रन्दन्तौ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रन्द् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
निद्रा-भङ्ग-विधायिनौcausing the breaking of sleep / sleep-disturbing
निद्रा-भङ्ग-विधायिनौ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक) + विधायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी/कर्म-तत्पुरुष-समासः (निद्रायाः भङ्गं विधत्तः) विशेषणम्
Speaker
A king (bhūmipāla) speaking (exact name not in snippet)
FAQs
Sin (pāpa) ripens into suffering, and its effects can disturb even worldly power and comfort.
No specific tīrtha is mentioned in this verse; it is narrative context about karmic suffering.
None in this verse; it describes the condition of the sons and the king’s distress.