Shukla Yajur Veda — Adhyaya 9, Mantra 17
Rishi: RV vāja-hymn seers (general).
Devata: Vājinaḥ / Arvantaḥ (victory-bearing steeds; implicitly Indraic victory).
Chandas: Triṣṭubh (probable).
Samhita Patha (Devanagari)
ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒ विश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनो॑ मि॒तद्र॑वः । स॒ह॒स्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवो॑ म॒हो ये धन॑ᳪ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे
Transliteration
té no árvanto havanaśrúto hávaṃ víśve śṛṇvantu vājíno mitádravaḥ | sahasrasā́ medhásātā saniṣyávo mahó yé dhánaṃ samithéṣu jabhriré
Translation
हमारे ये अश्व—आह्वान को सुनने वाले—और मित-गति वाले समस्त वाज-विजयी, हमारे इस हवन/आह्वान को सुनें। सहस्र-विजयी, मेधा-विजयी, विजय के इच्छुक, जो महान संग्रामों में धन/पुरस्कार को जीतकर ले आए हैं।
Padapatha (Word Analysis)
ते । नः॒ । अर्व॑न्तः । ह॒व॒न॒श्रुतः॑ । हवम् । विश्वे॑ । शृ॒ण्व॒न्तु॒ । वा॒जिनः॑ । मि॒त-द्र॑वः । स॒ह॒स्र॒साः । मे॒धसा॑ताः । स॒नि॒ष्यवः॑ । म॒हः । ये । धनम् । स॒मि॒थेषु॑ । ज॒भ्रि॒रे
Word by Word
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्वन्तःthe steeds / horses
अर्वन्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्वन्त् (प्रातिपदिक)
हवनश्रुतःhearing the invocation (call)
हवनश्रुतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहवनश्रुत् (प्रातिपदिक; हवन + श्रुत्)
हवम्the call / invocation
हवम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
शृण्वन्तुmay (they) hear
शृण्वन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
वाजिनःthe prize-winners / swift ones
वाजिनः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
मितद्रवःof measured/steady speed
मितद्रवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमितद्रव (प्रातिपदिक; मित + द्रव)
सहस्रसाhaving a thousand (powers/strengths)
सहस्रसा:
Kartā
TypeAdjective
Rootसहस्रस (प्रातिपदिक)
मेधसाताwinning by wisdom/skill
मेधसाता:
Kartā
TypeAdjective
Rootमेधसात (प्रातिपदिक; मेधस् + सात)
सनिष्यवःdesiring to win / seeking gain
सनिष्यवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसनिष्यु (प्रातिपदिक; desiderative-noun from √सन्/सि ‘to win/obtain’)
महोgreat (thing)
महो:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धनम्wealth / prize
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
समिथेषुin the contests / battles
समिथेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमिथ (प्रातिपदिक)
जभ्रिरेthey have borne / carried off
जभ्रिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु) [परस्मैपद-परिपूर्ण/परफेक्ट रूप]
Entities Mentioned
A
Arvantaḥ (Steeds)V
Vājinaḥ (Vāja-winners)I
Indra (implicit, vāja/victory complex)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes