Shukla Yajur Veda — Adhyaya 8, Mantra 21
Rishi: Yājñavalkya-tradition (not specified in the input).
Devata: Gātuvídaḥ Devāḥ (gods as path-knowers) and Manaspati.
Chandas: Yajus/prose-formula.
Samhita Patha (Devanagari)
देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः
Transliteration
devā́ gātú-vido gātúᳪ vittvā́ gātúm ít | mánasaspata imáᳪ deva yajñáᳪ svā́hā vāté dhāḥ
Translation
हे देवो! मार्ग-विद्, मार्ग को जानकर (तुमने) निश्चय ही मार्ग पाया है। हे मनस्-पति, हे देव! इस यज्ञ को वायु (प्राण) में स्थापित करो—स्वाहा।
Padapatha (Word Analysis)
दे॒वाः॒ । गा॒तु॒वि॒दः॒ । गा॒तुम् । वि॒त्त्वा । गा॒तुम् । इत् । मन॑सः॒-प॒ते॒ । इ॒मम् । दे॒व॒ । य॒ज्ञम् । स्वाहा॑ । वाते॑ । धाः
Word by Word
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
गातुविदःknowers of the path/way
गातुविदः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootगातुविद् (प्रातिपदिक; गातु + विद्)
गातुम्the path; the way
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक)
वित्त्वाhaving known
वित्त्वा:
—
TypeVerb (absolutive)
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
गातुम्the path
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक)
इतindeed; just
इत:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
मनसःof the mind
मनसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
पतॆO lord
पतॆ:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice; yajña
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (offering-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
वातेin/for Vāta (the Wind); in the wind
वाते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
धाःplace; establish; put
धाः:
—
TypeVerb
Root√धा (डुधाञ् धारण-पोषणयोः/स्थापने)
Entities Mentioned
G
Gātuvídaḥ Devāḥ (Path-knowing Gods)M
ManaspatiV
Vāta (as prāṇa/vital breath)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes