Mantra 37
Rishi: Yajurvedic ritual tradition (ṛṣi not explicit in VS usage).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (stylistically; liturgical svāhā-ending)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒यं नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वस्कृणोत्व॒यं मृध॑ः पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन् । अ॒यं वाजा॑ञ्जयतु॒ वाज॑साताव॒यᳪ शत्रू॑ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाण॒ः स्वाहा॑ ।
Transliteration
ayáṃ no agnír várivaskṛṇotv ayáṃ mṛ́dhaḥ púra etu prabhíndan | ayáṃ vājā́n jayatu vā́jasātāv ayáṃ śatrū́n jayatu járhṛṣāṇaḥ svā́hā ||
Translation
यह हमारा अग्नि हमारे लिए व्यापक अवकाश (वरिवस्) करे; यह आघातों को चीरता हुआ हमारे आगे-आगे चले। यह वाज-साति में वाजों (पुरस्कारों) को जिताए; यह हर्षित होकर शत्रुओं को जीते—स्वाहा।
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । नः । अ॒ग्निः । वरिवः-कृणोतु । अ॒यम् । मृधः । पु॒रः । ए॒तु । प्र॒-भि॒न्दन् । अ॒यम् । वाजान् । जयतु । वाज-सातौ । अ॒यम् । शत्रून् । जयतु । जर्हृषाणः । स्वाहा ।
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni, fire (deity)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वरिवःwide space; free course; protection
वरिवः:
Karma
TypeNoun
Rootवरिवस् (प्रातिपदिक)
कृणोतुmay (he) make / grant
कृणोतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
मृधःfrom hostility / from injury
मृधः:
Apādāna
TypeNoun
Rootमृध् (प्रातिपदिक)
पुरःin front; before
पुरः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्)
एतुmay (he) go / proceed
एतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्रभिन्दन्splitting, breaking through
प्रभिन्दन्:
Kartā
TypeVerb
Rootभिद् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
वाजान्prizes; strengths; spoils
वाजान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
जयतुmay (he) win
जयतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
वाजसातौin the winning of prizes / in the contest
वाजसातौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
जयतुmay (he) conquer
जयतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
जर्हृषाणःrejoicing greatly / exulting
जर्हृषाणः:
Kartā
TypeVerb
Rootहृष् (धातु) + जर् (उपसर्ग/प्रवृद्धि-पूर्वक)
स्वाहाsvāhā (oblational exclamation)
स्वाहा:
(उद्गार/समर्पण)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/मन्त्र-शब्द)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes