Shukla Yajur Veda — Adhyaya 40, Mantra 6
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Ātman/Brahman
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यस्तु सर्वा॑णि भू॒तान्या॒त्मन्ने॒वानु॒पश्य॑ति । स॒र्व॒भू॒तेषु॑ चा॒त्मानं॒ ततो॒ न वि चि॑कित्सति
Transliteration
yás tu sárvāṇi bhūtā́ny ātmánn evā́nupaśyati | sárva-bhūtéṣu cātmā́naṃ táto ná ví cikitsati ||
Translation
जो पुरुष समस्त भूतों को केवल आत्मा में ही देखता है, और समस्त भूतों में आत्मा को देखता है—तब वह फिर कभी संशय नहीं करता।
Padapatha (Word Analysis)
यः । तु । सर्वाणि । भूतानि । आत्मनि । एव । अनुपश्यति । सर्वभूतेषु । च । आत्मानम् । ततः । न । वि । चिकित्सति ।
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypeNoun (Pronoun)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुbut / indeed
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
भूतानिbeings / creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भू + क्त)
आत्मन्in the Self
आत्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
एवindeed / only
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
अनुपश्यतिsees / beholds (as following/according to)
अनुपश्यति:
—
TypeVerb
Root√पश् (दृश्) + अनु-
सर्वभूतेषुin all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun (compound)
Rootसर्व + भूत (समासः: कर्मधारय/तत्पुरुष)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
ततःthereupon / from that (reason)
ततः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रभव अव्यय)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
विचिकित्सतिdoubts / is perplexed
विचिकित्सति:
—
TypeVerb
Root√चित् (चेतने) + वि- (देवदत्त-धातु: √चिकित्स्/चिकित्स् ‘to doubt’ as denominative/secondary formation)
Entities Mentioned
Ā
ĀtmanB
BrahmanS
Sarvabhūta (all beings)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes