Mantra 21
Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Bṛhaspati (explicit), Rudra, Vasus/Ādityas (by identification).
Chandas: Yajus (prose).
Samhita Patha (Devanagari)
वस्व्य॒स्यदि॑तिरस्यादि॒त्यासि॑ रु॒द्रासि॑ च॒न्द्रासि॑ । बृह॒स्पति॑ष्ट्वा सु॒म्ने र॑म्णातु रु॒द्रो वसु॑भि॒रा च॑के
Transliteration
vasvyò' sy áditir asy ādityó' si rudró' si candró' si | bṛ́haspátis tvā sumné ramṇātu rudró vásubhir ā́ cake
Translation
तू वसु-स्वरूप है; तू अदिति है; तू आदित्य है; तू रुद्र है; तू चन्द्र-प्रभा से दीप्त है। बृहस्पति तुझे सुमन (अनुग्रह) में स्थिर करे; रुद्र वसुओं सहित यहाँ आ पहुँचा है।
Padapatha (Word Analysis)
वस्व्यः । असि । अदितिः । असि । आदित्यः । असि । रुद्रः । असि । चन्द्रः । असि । बृहस्पतिः । त्वा । सुम्ने । रम्णातु । रुद्रः । वसुभिः । आ । चके ।
Word by Word
वस्व्यः(you are) Vasavya; belonging to/associated with the Vasus
वस्व्यः:
Kartā (सम्बोधन-प्राय विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवस्व्य (प्रातिपदिक; वसु-सम्बन्धी/वसुयुक्त)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अदितिःAditi
अदितिः:
प्रत्ययार्थ-समानााधिकरण (predicate nominative)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस्
आदित्याthe Ādityas
आदित्या:
समानााधिकरण (predicate)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस्
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
समानााधिकरण (predicate)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस्
चन्द्राःthe shining ones / the Chandras
चन्द्राः:
समानााधिकरण (predicate)
TypeNoun/Adjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस्
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुम्नेin (his/your) favor; in benevolence
सुम्ने:
Adhikaraṇa (locative sphere)
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
रम्णातुmay (he) delight/establish (you)
रम्णातु:
(injunctive blessing; action on object ‘त्वा’)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
वसुभिःwith/by the Vasus
वसुभिः:
Karaṇa (instrument/association)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
आtowards; completely
आ:
(verbal prefix)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
चकेhas done / has made (for you)
चके:
(finite verb; Rudra as agent)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; परस्मैपद-आत्मनेपद रूप ‘चके’)
Entities Mentioned
B
BṛhaspatiR
RudraV
VasusĀ
Ādityas (Aditi)C
Candra (the Shining One)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes