Shukla Yajur Veda — Adhyaya 4, Mantra 17
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Varcas (splendour) / Viṣṇu (dedicatory deity)
Chandas: Yajus
Samhita Patha (Devanagari)
ए॒षा ते॑ शुक्र त॒नूरे॒तद्वर्च॒स्तया॒ सम्भ॑व॒ भ्राजं॑ गच्छ । जूर॑सि धृ॒ता मन॑सा॒ जुष्टा॒ विष्ण॑वे ।
Transliteration
eṣā́ te śukra tanū́r etád várchas tayā́ sámbhava bhrā́jaṃ gaccha | jū́r asi dhṛtā́ mánasā juṣṭā́ víṣṇave |
Translation
हे शुक्र, यह तेरी उज्ज्वल तनु है; यही तेरा तेज है। इसी के साथ तू प्रकट हो; तू दीप्ति को प्राप्त हो। तू वीर्य है—मन से धारण किया हुआ—विष्णु को प्रिय।
Padapatha (Word Analysis)
एषा । ते । शुक्र । तनूः । एतत् । वर्चः । तया । सम्भव । भ्राजम् । गच्छ । जूर्-असि । धृता । मनसा । जुष्टा । विष्णवे ।
Word by Word
एषाthis (she/this one)
एषा:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुक्रO bright/pure one
शुक्र:
(Sambodhana)
TypeAdjective (used as vocative)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
तनूःbody, form
तनूः:
Kartā
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्चःsplendour, radiance
वर्चः:
Karma
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
तयाby/with that
तया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सम्भवcome into being; arise
सम्भव:
(Predicate)
TypeVerb
Rootसम् + √भू
भ्राजम्radiance, brilliance
भ्राजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्राज् (प्रातिपदिक; ‘भ्राज’/‘भ्राजस्’ अर्थे दीप्तिः)
गच्छgo; attain
गच्छ:
(Predicate)
TypeVerb
Root√गम्
जूरसिyou waste away / you grow old
जूरसि:
(Predicate)
TypeVerb
Root√जॄ/जूर् (क्षये/जीर्णे; ‘to waste/decay’)
धृताheld, supported
धृता:
Kartā (as qualifier)
TypeParticiple (past passive)
Root√धृ → धृत (क्त-प्रत्ययान्त)
मनसाby mind; with intention
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जुष्टाpleased; favoured; enjoyed
जुष्टा:
Kartā (as qualifier)
TypeParticiple (past passive)
Root√जुष् → जुष्ट (क्त-प्रत्ययान्त)
विष्णवेfor/to Viṣṇu
विष्णवे:
Sampradāna
TypeNoun (proper)
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
VarcasV
ViṣṇuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes