Shukla Yajur Veda — Adhyaya 39, Mantra 1
Rishi: Not specified in the excerpt; treated as Vājasaneyin yajus tradition.
Devata: Prāṇas with their presiding powers; Pṛthivī, Agni, Antarikṣa, Vāyu, Dyu, Sūrya.
Chandas: Yajus/prose formula (svāhā-series).
Samhita Patha (Devanagari)
स्वाहा॑ प्रा॒णेभ्य॒: साधि॑पतिकेभ्यः । पृ॒थि॒व्यै स्वाहा॒ ऽग्नये॒ स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॑ वा॒यवे॒ स्वाहा॑ । दि॒वे स्वाहा॒ सूर्या॑य॒ स्वाहा॑
Transliteration
svā́hā prāṇébhyaḥ sā́dhipatikebhyaḥ | pṛthivyái svā́hā ’gnáye svā́hā ’ntárikṣāya svā́hā vāyáve svā́hā | divé svā́hā sū́ryāya svā́hā
Translation
स्वाहा प्राणों को, उनके अधिपति देवताओं को। पृथ्वी को स्वाहा; अग्नि को स्वाहा; अन्तरिक्ष को स्वाहा; वायु को स्वाहा। दिव (स्वर्ग) को स्वाहा; सूर्य को स्वाहा।
Padapatha (Word Analysis)
स्वाहा॑ । प्रा॒णेभ्यः॑ । साधि॑-पतिकेभ्यः । पृ॒थि॒व्यै । स्वाहा॑ । अ॒ग्नये॑ । स्वाहा॑ । अ॒न्तरि॑क्षाय । स्वाहा॑ । वा॒यवे॑ । स्वाहा॑ । दि॒वे । स्वाहा॑ । सूर्या॑य । स्वाहा॑
Word by Word
स्वाहाsvāhā (hail; formula ending an oblation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
प्राणेभ्यःto/for the vital breaths
प्राणेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्राण (प्र+√अन् ‘श्वसिति’ → प्राण) अथवा प्राण-प्रातिपदिक
साधिपतिकेभ्यःto/for the presiding lords (over them)
साधिपतिकेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootस-अधिपति-क (अधिपति-प्रातिपदिक + -क; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासाधारित)
पृथिव्यैto/for the Earth
पृथिव्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपृथिवी
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
अग्नयेto/for Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
अन्तरिक्षायto/for the midspace (atmosphere)
अन्तरिक्षाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
वायवेto/for Vāyu (Wind)
वायवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवायु
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
दिवेto/for Heaven
दिवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (दिव्/द्यौस्-प्रातिपदिक) → दिव्
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
सूर्यायto/for the Sun
सूर्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसूर्य
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
P
Prāṇāḥ (vital breaths)P
Prāṇānāṃ sādhipatikāḥ (presiding lords of the breaths)P
Pṛthivī (Earth)A
AgniA
Antarikṣa (Mid-air)V
VāyuD
Dyu/Div (Heaven)S
SūryaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes