Mantra 27
Rishi: RV Savitṛ hymn-stratum
Devata: Savitṛ
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; confirm by RV parallel)
Samhita Patha (Devanagari)
ये ते॒ पन्था॑: सवितः पू॒र्व्यासो॑ऽरे॒णव॒: सुकृ॑ता अ॒न्तरि॑क्षे । तेभि॑र्नो अ॒द्य प॒थिभि॑: सु॒गेभी॒ रक्षा॑ च नो॒ अधि॑ च ब्रूहि देव
Transliteration
yē tē panthāḥ savitaḥ pūrvyāsō ’reṇavaḥ sukr̥tā antarīkṣe | tēbhir nō adya pathibhiḥ sugēbhir rakṣā ca nō adhi ca brūhi dēva ||
Translation
हे सवितृ! तेरे जो पथ प्राचीन हैं, धूल-रहित हैं, अन्तरिक्ष में सु-रचित हैं—उन्हीं सुगम पथों से आज हमारी रक्षा कर; और हे देव! हमारे ऊपर (अधि) भी वचन/आशीर्वचन कह।
Padapatha (Word Analysis)
ये । ते॒ । पन्थाः॑ । स॒वि॒तः । पू॒र्व्यासः॑ । अ॒रे॒णवः॑ । सु॒कृ॒ताः । अ॒न्तरि॑क्षे । तेभिः॑ । नः॒ । अ॒द्य । प॒थिभिः॑ । सु॒गेभिः॑ । रक्षा॑ । च॒ । नः॒ । अधि॑ । च॒ । ब्रू॒हि॒ । दे॒व॒
Word by Word
येwho/which (those)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेthose
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पन्थाःpaths
पन्थाः:
Kartā
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्थन् (प्रातिपदिक)
सवितःO Savitṛ
सवितः:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
पूर्व्यासःancient/earlier
पूर्व्यासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से)
अरेणवःdustless, free from dust
अरेणवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअरेणु (प्रातिपदिक; नञ्-समास/उपसर्गार्थ ‘a-’ + रेणु)
सुकृताःwell-made, well-prepared
सुकृताः:
Kartā
TypeAdjective (past participle)
Rootसु-कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ ‘to make/do’ + सु)
अन्तरिक्षेin the mid-air/atmosphere
अन्तरिक्षे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
तेभिःby/with those
तेभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us/our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
पथिभिःby (those) paths
पथिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपथिन्/पथ (प्रातिपदिक)
सुगेभिःeasy to go on, good-going
सुगेभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसु-ग (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘ग’/‘गति’ अर्थ)
रक्षाprotect
रक्षा:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रक्ष् (धातु)
चand
च:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधिmoreover, in addition
अधि:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
चand
च:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
ब्रूहिtell/speak
ब्रूहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
देवO god (divine one)
देव:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Savitṛ (Savitar)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes