Mantra 21
Rishi: RV-source dependent; Soma praise tradition.
Devata: Soma
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh mixture is possible in Soma praise; verify against RV original
Samhita Patha (Devanagari)
सोमो॑ धे॒नुᳪ सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुᳪ सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॒ ददाति । सा॒द॒न्यं॒ विद॒थ्य॒ᳪ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै
Transliteration
sómo dhenúṃ sómo árvantam āśúṃ sómo vīráṃ karmaṇyáṃ dádāti | sādányam vidáthyāṃ sabhéyaṃ pitṛśrávaṇaṃ yó dadā́śad asmai ||
Translation
सोम दुहनी गाय प्रदान करता है; सोम वेगवान अश्व देता है; सोम कर्म में निपुण वीर देता है। जो उसे अर्पण करता है, उसे वह स्थिर संपत्ति, यज्ञ में मान, सभा में प्रतिष्ठा तथा पितृ-श्रवण (वंश-यश) प्रदान करे।
Padapatha (Word Analysis)
सोमः । धेनुम् । सोमः । अर्वन्तम् । आशुम् । सोमः । वीरम् । कर्मण्यम् । ददाति । सादन्यम् । विदथ्यम् । सभेयम् । पितृश्रवणम् । यः । ददाशत् । अस्मै
Word by Word
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
धेनुम्a milch-cow
धेनुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अर्वन्तम्a steed, horse
अर्वन्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्वन्त् (प्रातिपदिक)
आशुम्swift
आशुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वीरम्a hero, brave man
वीरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
कर्मण्यम्fit for work, capable
कर्मण्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootकर्मण्य (प्रातिपदिक)
ददातिgives
ददाति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
सादन्यम्one fit for sitting/abiding; a settled (man)
सादन्यम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसादन्य (प्रातिपदिक)
विदथ्यम्fit for the assembly/ritual gathering
विदथ्यम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविदथ्य (प्रातिपदिक)
सभेयम्fit for the council/assembly
सभेयम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसभेय (प्रातिपदिक)
पितृश्रवणम्of ancestral fame; renowned among the Fathers
पितृश्रवणम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपितृश्रवण (प्रातिपदिक; समास)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ददाशत्has given, gave
ददाशत्:
(क्रिया)
TypeVerb (finite; Vedic)
Rootदा (धातु)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes