Shukla Yajur Veda — Adhyaya 34, Mantra 15
Rishi: Āṅgirasa/Agneya
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Gāyatrī (8+8+8; likely, pending strict syllable count with Vedic resolution)
Samhita Patha (Devanagari)
इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ निधी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे
Transliteration
iḍā́yās tvā padé vayáṃ nā́bhā pṛthivyā́ ádhi | jātávedo nidhīmahy agne havyā́ya vóḍhave
Translation
इडा के पद (स्थान) में हम तुझे स्थापित करते हैं, पृथ्वी की नाभि पर। हे जातवेदस्, हे अग्ने, हम तुझे निधि (स्थिर) करते हैं, ताकि तू हवि को वहन करे।
Padapatha (Word Analysis)
इडायाः । त्वा । पदे । वयम् । नाभा । पृथिव्याः । अधि । जातवेदः । निधीमहि । अग्ने । हव्याय । वोढवे
Word by Word
इडायाःof Iḍā
इडायाः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootइडा
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
पदेin/at the place (footstep)
पदे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपद
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
नाभाwith/by the navel (as center)
नाभा:
करण
TypeNoun
Rootनाभि
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपृथिवी
अधिupon, over
अधि:
अधिकारण-प्रवर्तक (locative-governing preverb)
TypeIndeclinable
Rootअधि
जातवेदःO Jātavedas (Agni, knower of births)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस्
निधीमहिwe place/establish
निधीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (√धा) + नि
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
हव्यायfor the oblation
हव्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य
वोढवेto carry (to convey)
वोढवे:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerbal noun (Infinitive)
Rootवह् (√वह्) → वोढु (kṛdanta base)
Entities Mentioned
A
Agni (Jātavedas)I
IḍāP
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes