Shukla Yajur Veda — Adhyaya 3, Mantra 61
Rishi: Traditionally connected with Yājñavalkya’s transmission in the Vājasaneyin line; specific ṛṣi attribution not explicit in the provided excerpt
Devata: Rudra (as Śiva, pacified form)
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (yajus), not a strict ṛgvedic metre
Samhita Patha (Devanagari)
ए॒तत्ते॑ रुद्राव॒सं तेन॑ प॒रो मूज॑व॒तोऽती॑हि । अव॑ततधन्वा॒ पिना॑कावस॒: कृत्ति॑वासा॒ अहि॑ᳪसन्नः शि॒वोऽती॑हि
Transliteration
etát te rudrāvásaṃ téna paró mū́javato ’tī́hi | ávatata-dhanvā pinā́kāvasaḥ kṛ́tti-vāsā áhiṃsan-naḥ śivó ’tī́hi
Translation
हे रुद्र! यह तेरी अनुग्रहमयी कृपा है; उसी के द्वारा तू मूजवत् के पार चला जा। धनुष को ढीला किए हुए, पिनाकधारी, चर्मवस्त्रधारी, हमें अहिंसा करते हुए, शिव (कल्याणकारी) होकर तू आगे चला जा।
Padapatha (Word Analysis)
ए॒तत् । ते॒ । रु॒द्र॒ । अ॒व॒सम् । तेन॑ । प॒रः । मूज॑वतः । अती॑हि । अव॑तत-धन्वा । पिना॑क-आवसः । कृत्ति॑-वासाः । अहि॑ᳪसन्-नः । शि॒वः । अती॑हि
Word by Word
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रO Rudra
रुद्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
आवसम्dwelling / abode
आवसम्:
Karma
TypeNoun
Rootआवस् (प्रातिपदिक)
तेनwith that / by that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परःfarther away
परः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
मूजवतस्of/at Mujavat (mountain/region)
मूजवतस्:
Apādāna
TypeNoun (place-name)
Rootमूजवत् (प्रातिपदिक)
अतीहिgo beyond / pass away
अतीहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु: इ ‘to go’)
अवdown / away
अव:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग)
ततthat
तत:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धन्वाwith (your) bow
धन्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
पिनाकPināka (name of the bow)
पिनाक:
(विशेषण-भाग)
TypeNoun
Rootपिनाक (प्रातिपदिक)
आवसःthe dweller / wearer (having as abode)
आवसः:
Kartā
TypeNoun
Rootआवस् (प्रातिपदिक)
कृत्तिवासाःwearing a skin as garment
कृत्तिवासाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootकृत्ति-वासा (समास; कृत्ति ‘hide/skin’ + वास ‘garment’)
अहिंसन्non-injuring
अहिंसन्:
Kartā
TypeAdjective (participial)
Rootअ-हिंसन् (नञ्-समास; हिंस ‘to harm’)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शिवःauspicious, gracious
शिवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
अतीहिgo beyond / pass away
अतीहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु: इ ‘to go’)
Entities Mentioned
R
Rudra (Śiva, Pinākāvas, Kṛttivāsas)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes