Adhyaya 29 Mantra 55 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 29, Mantra 55

Rishi: Yājñavalkya-line (anukramaṇī-dependent)

Devata: Dundubhi with Indra and the Devas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्यां पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒ विष्ठि॑तं॒ जग॑त् । स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑ सेध॒ शत्रू॑न्

Transliteration

úpa śvāsaya pṛthivī́m utá dyā́ṃ purutrā́ te manutāṃ víṣṭhitaṃ jágat | sá dundubhe sajū́r índreṇa deváir dūrā́d davī́yo ápa sedha śátrūn

Translation

पृथ्वी और द्यौ (आकाश) को गुँजा दे; दूर-दूर तक स्थित यह चराचर जगत् तुझे जाने। हे दुन्दुभि! इन्द्र और देवों के साथ एकभाव होकर, शत्रुओं को दूर—और भी दूर—हटा दे।

Padapatha (Word Analysis)

उप॑ । श्वासय । पृथि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । पु॒रु॒त्रा । ते॒ । म॒नु॒ताम् । विष्ठि॑तम् । जग॑त् । सः । दु॒न्दु॒भे । स॒जूः । इन्द्रे॑ण । दे॒वैः । दू॒रात् । दवी॑यः । अप॑ । सेध । शत्रू॑न्

Word by Word

उपnear, towards; (as preverb)

श्वासयmake (it) breathe; animate

पृथिवीम्the earth

उतand also

द्याम्the sky, heaven

पुरुत्राin many places, widely

तेof you, your

मनुताम्of men, of mankind

विष्ठितम्set/established, made to stand

जगत्the moving world, creation

सhe

दुन्दुभेO drum (dundubhi)

सजूर्together, in concord

इन्द्रेणwith Indra

देवैःwith the gods

दूरात्from far away

दवीयःfarther, more distant

अपaway; (as preverb)

सेधward off, repel

शत्रून्enemies

Entities Mentioned

Dundubhi

Indra

Viśve Devāḥ (the Gods collectively)

Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes