Adhyaya 27 Mantra 25 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 27, Mantra 25

Rishi: Traditionally ascribed within Ka-hymn transmission to Prajāpati/Ka theology (ṛṣi-attribution varies in ancillary indices).

Devata: Ka (Prajāpati) through the refrain; explicitly also Āpaḥ and Agni in the narrative frame.

Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length typical of the Ka-sūkta style).

Samhita Patha (Devanagari)

आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒न् गर्भं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् । ततो॑ दे॒वाना॒ᳪ सम॑वर्त॒तासु॒रेक॒: कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

Transliteration

ā́po ha yád bṛhatī́r víśvam ā́yan gárbhaṃ dádhānā janáyantīr agním | táto devā́nāṃ sám avartatā́sur ékaḥ kásmai devā́ya havíṣā vidhema

Translation

जब निश्चय ही, महान् आपः समस्त विश्व में व्याप्त हो गईं, अपने भीतर गर्भ धारण करती हुईं और अग्नि को जनित करती हुईं,—तब उन्हीं से देवों का समुदाय प्रकट हुआ। उस एक देव के लिए—किस देव के लिए—हम हविषा से यजन करें?

Padapatha (Word Analysis)

आपः । ह । यत् । बृहतीः । विश्वम् । आयन् । गर्भम् । दधानाः । जनयन्तीः । अग्निम् । ततः । देवानाम् । सम्-अवर्तत । आसु । एकः । कस्मै । देवाय । हविषा । विधेम

Word by Word

आपःwaters

हindeed

यत्which/that

बृहतीःgreat, vast

विश्वम्the whole (universe)

आयन्came, approached

गर्भम्embryo, germ

दधानाःbearing, placing

जनयन्तीःcausing to be born, generating

अग्निम्Agni (fire)

ततःthereupon, from that

देवानाम्of the gods

सम्together, completely

अवर्ततarose/turned into being

असुरःthe Asura (lordly being)

एकःone, single

कस्मैto which (god)?

देवायto the god

हविषाwith oblation

विधेमmay we offer/serve

Entities Mentioned

Āpaḥ (Waters)

Agni

Ka / Prajāpati (the ‘Who?’)

Viśve Devāḥ (host of the gods)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes