Shukla Yajur Veda — Adhyaya 27, Mantra 17
Rishi: Ṛgvedic source seer(s) for Uṣas/Naktā pair (requires collation)
Devata: Uṣas and Naktā
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh (pending source identification)
Samhita Patha (Devanagari)
ते अ॑स्य॒ योष॑णे दि॒व्ये न योना॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ । इ॒मं य॒ज्ञमव॑तामध्व॒रं न॑:
Transliteration
té asya yóṣaṇe divyé ná yónā uṣásā náktā | imáṁ yajñám avatām adhvaráṁ naḥ
Translation
वे दोनों, दिव्य स्त्रियों की जोड़ी के समान, मानो दो योनि—उषा और रात्रि—हमारे इस यज्ञ, इस अध्वर (पवित्र कर्म) की रक्षा करें और उसे आगे बढ़ाएँ।
Padapatha (Word Analysis)
ते । अस्य । योषणे । दिव्ये । न । योना । उषासा । नक्ता । इमम् । यज्ञम् । अवताम् । अध्वरम् । नः
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योषणेin/among the two maidens (female pair)
योषणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोषण (प्रातिपदिक)
दिव्येheavenly, divine
दिव्ये:
Adhikaraṇa (qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योनाin the two wombs/abodes
योना:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
उषासाDawn (and)
उषासा:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
नक्ताNight
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अवताम्let (them) protect
अवताम्:
Kriyā (predicate)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे)
अध्वरम्the rite, the (unhindered) sacrificial performance
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (beneficiary/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawn)N
Naktā (Night)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes