Shukla Yajur Veda — Adhyaya 27, Mantra 15
Rishi: Traditionally attributed within the Soma liturgy to Ṛgvedic seer-lineages used in the anuvāka (requires hymn-source collation); in VS transmission often left implicit
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh/Jagatī-type cadence (requires exact Ṛgvedic source identification for certainty)
Samhita Patha (Devanagari)
स य॑क्षदस्य महि॒मान॑म॒ग्नेः स ईं॑ म॒न्द्रा सु॑प्र॒यस॑: । वसु॒श्चेति॑ष्ठो वसु॒धात॑मश्च
Transliteration
sa yákṣad asya mahimā́nam agnéḥ sá īṁ mandrā́ supráyasaḥ | vásuś cétiṣṭho vasudhā́tamaś ca
Translation
उसने इस अग्नि की महिमा का यजन किया; हाँ, उसने—आनन्ददायक, सुप्रयस् (उदार दाता)—(यजन किया)। वह वसु-श्चेतिष्ठ (अत्यन्त तत्पर), और वसुधातम (धन का परम दाता) है।
Padapatha (Word Analysis)
सः । यक्षत् । अस्य । महिमानम् । अग्नेः । सः । ईम् । मन्द्राः । सुप्रयसः । वसुः । च । इतिष्ठः । वसुधातमः । च
Word by Word
सःhe / that one
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यक्षत्worshipped / performed sacrifice
यक्षत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
अस्यof this / of him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed / just / him (enclitic emphasis)
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
मन्द्राःgladdening, pleasant
मन्द्राः:
विशेषणम् (सु-प्रयस्-शब्दस्य) / कर्तृ (समुच्चित-वाक्ये)
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
सुप्रयसःhaving good gifts/offerings; bountiful (fem. pl.)
सुप्रयसः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसु-प्रयस् (प्रातिपदिक; सु + प्रयस्)
वसुःthe good one; a beneficent one
वसुः:
कर्तृ (अग्निः/देवः) / विशेष्य
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
चेतिष्ठःmost discerning / most intelligent
चेतिष्ठः:
विशेषणम् (वसुः) / कर्तृ
TypeAdjective
Rootचेतिष्ठ (प्रातिपदिक; चेतस्-तमा/इष्ठ-प्रत्यय)
वसुधातमःbest establisher/bestower of wealth
वसुधातमः:
विशेषणम् (वसुः) / कर्तृ
TypeAdjective
Rootवसु-धातम (प्रातिपदिक; वसु + धातम)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes