Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 35
Rishi: Vājasaneyin Aśvamedha tradition (school attribution)
Devata: Implicitly the Devas as recipients; pragmatically the ‘abhigūrti’ (auspicious favour) is the invoked power
Chandas: Irregular ritual verse
Samhita Patha (Devanagari)
ये वा॒जिनं॑ परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वं य ई॑मा॒हुः सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ । ये चार्व॑तो माᳪसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु
Transliteration
yé vājínaṃ paripaśyánti pakváṃ yá īm āhúḥ surabhír nírhareti | yé cā́rvato māṃsabhíkṣām upā́sata utó téṣām abhígūrtir na invatu
Translation
जो लोग पके हुए वाजिन् (अश्व) को चारों ओर से देखते हैं, और जो कहते हैं—‘निकाला जाता हुआ यह सुगन्धित है’; तथा जो लोग मांस-भाग (मांसभिक्षा) के लिए अश्व की सेवा में उपस्थित रहते हैं—उन सबकी भी अनुग्रहीत कृपा (अभिगूर्तिः) हमें आगे बढ़ाए।
Padapatha (Word Analysis)
ये । वाजिनम् । परि-पश्यन्ति । पक्वम् । ये । इम् । आहुः । सुरभिः । निः-हरेति । ये । च । अर्वतः । मांस-भिक्षाम् । उप-आसत । उत । तेषाम् । अभि-गूर्तिः । नः । इन्वतु ।
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजिनम्the racehorse / swift one
वाजिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पश्यन्तिthey see
पश्यन्ति:
—
TypeVerb
Rootदृश् (पश्य) धातु
पक्वम्ripe, cooked, mature
पक्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपक्व (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पच्)
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed, just
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
आहुःthey have said / they say
आहुः:
—
TypeVerb
Rootअह् (ब्रू) धातु
सुरभिःfragrant, sweet-smelling
सुरभिः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
हरेतिhe carries off / takes away (so they say)
हरेति:
—
TypeVerb
Root√हृ (हर) धातु
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अर्वतःof the horse
अर्वतः:
—
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
मांसभिक्षाम्a request for meat / meat-begging
मांसभिक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमांस-भिक्षा (समास-प्रातिपदिक)
उपासतthey attended on / they approached
उपासत:
—
TypeVerb
Root√आस् (उप-आस्) धातु
उतोand also, moreover
उतो:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय; उ + त)
तेषाम्of them
तेषाम्:
—
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिगूर्तिःapproval, praise, favor
अभिगूर्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअभि-गूर्ति (प्रातिपदिक; √गॄ/गॢ? ‘to praise/approve’ → गूर्ति ‘praise/approval’)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्वतुmay it set in motion / impel / favor
इन्वतु:
—
TypeVerb
Root√इन्/ईन् (इन्व्) धातु
Entities Mentioned
A
Abhigūrti (Auspicious favour/benediction)D
Devas (implicit recipients of the Aśvamedha offering)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes