Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 87
Rishi: RV-derived Indra-Soma invitation verse; received in VS.
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यव॑: । अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तास॑:
Transliteration
índrā yā́hi citrabhāno sutā́ imé tvā́yávaḥ | áṇvībhis tánā pūtā́saḥ ||
Translation
हे इन्द्र, चित्रभानु (दीप्तिमान) होकर यहाँ आओ। ये सोम-रस, तुम्हारी अभिलाषा करते हुए, सूक्ष्म छननियों द्वारा क्रमशः शुद्ध किए गए हैं।
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र । आ । याहि । चित्र-भानो इति । सुताः । इमे । त्वा । आयवः । अण्वीभिः । तना । पूतासः
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
आhither, towards (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
याहिcome
याहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु; गतौ)
चित्रभानोO bright-shining one
चित्रभानो:
सम्बोधन (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्रभानु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
सुताthe pressed (Soma-juices)
सुता:
कर्तृ (याचकाः/आह्वायकाः) / वाक्यविषयः
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु/सू—प्रसवे/सवने, ‘pressed’)
इमेthese
इमे:
विशेषणम् (सुता इति)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (याहि—‘त्वां’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आयवःthe life-giving ones / vital (draughts)
आयवः:
कर्तृ (आह्वायकाः) / वाक्यविषयः
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक; ‘आयु’/‘आयव’ वैदिक-रूपः, ‘जीवन/आयु’ अथवा ‘आयु-सम्बद्धाः’)
अण्वीभिःwith fine (streams/strainers)
अण्वीभिः:
करण
TypeNoun
Rootअण्वी (प्रातिपदिक; ‘सूक्ष्म/सूक्ष्मधारा’ इत्यर्थे, वैदिक)
तनाcontinually / in due manner
तना:
—
TypeIndeclinable
Rootतना (अव्यय; ‘तनेन/तथा/सततम्’ इत्यर्थे वैदिक)
पूतासःpurified
पूतासः:
विशेषणम् (सुता/आयवः इति)
TypeAdjective
Rootपूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू—पवने/शोधने ‘purified’)
Entities Mentioned
I
IndraS
Soma (as pressed draughts)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes