Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 35
Rishi: Yājñavalkya / Vājasaneyin school tradition.
Devata: Aśvins, Sarasvatī, Indra (as preparers/guarantors of the bhakṣa).
Chandas: Yajus (non-metrical or irregular).
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि
Transliteration
aśvínakṛtasya te sárasvatikṛtasyéndreṇa sutrā́mṇā kṛtásya | upahū́ta upahū́tasya bhakṣayāmi ||
Translation
अश्विनों ने जो तेरे लिए सिद्ध किया है, सरस्वती ने जो सिद्ध किया है, और सुत्रामन् (सुरक्षा देने वाले) इन्द्र ने जो सिद्ध किया है—उचित रीति से आमंत्रित होकर, आमंत्रित (हव्य) का मैं भक्षण करता हूँ।
Padapatha (Word Analysis)
अश्विन-कृतस्य ते । सरस्वति-कृतस्य । इन्द्रेण सु-त्राम्णा कृतस्य । उप-हूत । उप-हूतस्य भक्षयामि ।
Word by Word
अश्विनकृतस्यof that which is prepared by the Aśvins
अश्विनकृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier of the implied offering/food)
TypeNoun/Adjective
Rootअश्विन् + कृ (कृत) → अश्विनकृत (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (possessor: ‘your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सरस्वतिकृतस्यof that which is prepared by Sarasvatī
सरस्वतिकृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeNoun/Adjective
Rootसरस्वती + कृ (कृत) → सरस्वतिकृत (प्रातिपदिक)
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
करण (by/with Indra)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्राम्णाby the well-protecting (Indra)
सुत्राम्णा:
करण (as/with the well-protecting one)
TypeNoun/Adjective
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक; epithet of Indra: ‘having good protection’)
कृतस्यof the prepared (made)
कृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier: ‘of the prepared/made [offering]’)
TypeAdjective
Rootकृ (कृत) → कृत (PPP, used substantively/adjectivally)
उपहूतःinvited / called near
उपहूतः:
कर्तृ/विशेषण (predicate/qualifier: ‘being invited’)
TypeAdjective/Participle
Rootउप-√ह्वा (हू) (PPP: उपहूत)
उपहूतस्यof the invited (one)
उपहूतस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the invited one’)
TypeAdjective/Participle
Rootउप-√ह्वा (हू) (PPP: उपहूत)
भक्षयामिI eat / I partake
भक्षयामि:
क्रिया (main verb); कर्ता = अहम् (implicit), कर्म = (इदम्/एतत्) हविः/भक्ष्यम् (implicit)
TypeVerb
Root√भक्ष् (to eat, partake)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
Indra SutrāmanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes