Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 70
Rishi: Pitṛyajña tradition
Devata: Agni (primary); Pitaraḥ (invited)
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; compact invitatory form)
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒शन्त॑स्त्वा॒ नि धी॑मह्यु॒शन्त॒: समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे
Transliteration
uśántaḥ tvā ní dhīmahy uśántaḥ sám idhīmahi | uśán uśatá ā́ vaha pitṝ́n havíṣe áttave
Translation
इच्छापूर्वक हम तुम्हें स्थापित करते हैं; इच्छापूर्वक हम तुम्हें प्रज्वलित करते हैं। हे इच्छावान! इच्छावान पितरों को यहाँ ले आओ, ताकि वे हवि का भक्षण करें।
Padapatha (Word Analysis)
उ॒शन्तः॑ । त्वा॒ । नि । धी॒म॒हि॒ । उ॒शन्तः॑ । सम् । इ॒धी॒म॒हि॒ । उ॒शन् । उ॒श॒तः । आ । व॒ह॒ । पि॒तṝन् । ह॒विषे॑ । अत्त॑वे ।
Word by Word
उशन्तःdesiring, willing (we)
उशन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वश्/उश् ‘इच्छ्/काम्’)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
निdown, in; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
धीमहिwe place/establish
धीमहि:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा (धारणे) + नि
उशन्तःdesiring, willing (we)
उशन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वश्/उश् ‘इच्छ्/काम्’)
सम्together, completely; (prefix)
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
इधीमहिwe kindle
इधीमहि:
Kriyā
TypeVerb
Root√इध् (दीप्तौ) + सम्
उशन्O desiring one / being willing
उशन्:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वश्/उश् ‘इच्छ्/काम्’)
उशतःthe desiring ones
उशतः:
Karma
TypeAdjective
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आhither; (prefix)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वहcarry/bring!
वह:
Kriyā
TypeVerb
Root√वह् (प्रापणे/वहने)
पितॄन्the Fathers (ancestors)
पितॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
हविषेfor the oblation
हविषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
अत्तवेto eat/partake
अत्तवे:
Prayojana
TypeVerb
Rootअत्तु (इन्फिनिटिव्; √अद् ‘भक्षणे’)
Entities Mentioned
A
AgniP
Pitaraḥ (Fathers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes